ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٥

[ آيهء ( 134 - 124 ) ماجراى حضرت ابراهيم ]

تسليم شدم ) اما اسلام داراى چهار مرتبه است :

1 ) قبول ظواهر اوامر و نواهى با گفتن شهادتين به زبان خواه قلبا موافق آن باشد يا مخالف آن ، كما اينكه در آيه شريفه مىفرمايد ( اعراب گفتند ايمان آورديم ، بگو ايمان نياورديد ، بلكه تسليم شديد ، اما ايمان هنوز در قلب شما وارد نشده است ) « 1 » .

2 ) تسليم و انقياد قلبى به نوع اعتقادات حقّه تفصيلى و اعمال صالحه‌اى كه از توابع آنست هر چند كه در بعضى موارد تخطّى شود و بعضا مرتكب بعضى معاصى گردد ، ( همانا مؤمنان كسانى هستند كه به خدا و رسولش ايمان آورده و سپس ترديد نكردند و با اموال و نفوس خود در راه خدا جهاد نمودند ، اينها همانها هستند كه در دعوى خود صادقند ) « 2 » .

3 ) زمانى كه نفس آدمى با ايمان مرتبه دوّم مأنوس شد ، ايمان در نفس مستقّر و متمكّن مىشود و قواى حيوانى براى نفس مطيع و رام مىگردند و انسان چنان خدا را عبادت مىكند كه گويا او را مىبيند كه همانا اگر انسان او را نبيند ، خدايش او را مىبيند .

4 ) هنگامى كه انسان به نهايت مقام بندگى رسيد و حق عبوديت را در برابر خداوند به جا آورد ، يعنى تسليم صرف پروردگار شد و هر چه خدا برايش خواست به آن راضى و خشنود بود ، اين مقام نهايت مراحل اسلام است ( آگاه باشيد كه دوستان خدا نه خوفى بر آنان است و نه اندوهگين شوند ، آنان كه ايمان آورده و هميشه ملازم تقوى بودند ) « 3 » .

( 132 ) ( وَ وَصَّى بِها إِبْراهِيمُ بَنِيهِ وَ يَعْقُوبُ ) : ( و ابراهيم و يعقوب عليه السّلام فرزندان خود را به اسلام سفارش كردند ) يعنى آنان را به آيين الهى و روش بندگى سفارش كردند ، ( يا بَنِيَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى لَكُمُ الدِّينَ ) : ( اى پسران من همانا خدا دين را براى شما برگزيد ) و منظور

( 1 ) - سوره حجرات آيه 14 . ( 2 ) - سوره حجرات ، آيه 15 . ( 3 ) - سوره يونس ، آيه 62 .