ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٣

[ آيهء ( 134 - 124 ) ماجراى حضرت ابراهيم ]

مىباشد كه بنده در آن همه چيز خود را براى پروردگارش تسليم مىكند و آن وصول به درجهء كمال انسانى است و دسترسى به اين كمال بسيار دشوار است و لذا براى وصول به آن مرحله آنها از خداوند كمك مىخواهند و اين شيوهء قلبى هر مؤمنى است كه امر عقيده و ترقّى ايمانى او را به خود مشغول داشته است ، ( وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ) : ( و مناسك ما را به ما نشان بده و توبهء ما را بپذير ، همانا كه تو توبه پذير و مهربانى ) مناسك جمع ( منسك ) به معنى عبادت است ، پس مراد در اينجا طلب كمال در بجا آوردن عبادات مىباشد تا بوسيله آن كمال عقيده و ايمان حاصل شود و طلب توبه بنا بر آنچه گفته مىشود ، همان تسبيح و تعبّد است تا مردم به آن دو اقتداء كنند ، چون از پيامبر معصوم گناهى سر نمىزند كه بواسطه آن توبه كند .

( 129 ) ( رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ ) : ( پروردگارا برانگيز در ميان آنان پيامبرى از خودشان ) و خداوند دعاى ايشان را بعد از چند قرن با بعثت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم مستجاب گرداند ، ( يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ ) : ( تا آيات تو را بر آنان تلاوت كند و كتاب و حكمت به آنان بياموزد ) و حكمت قرار دادن شيئى است در جايگاه ويژه‌اش و اعم از قول يا عمل مىباشد ، ( وَ يُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ) : ( و آنها را تزكيه كند همانا تو عزيز و حكيمى ) يعنى آنها را پاك و مطهر كند و از اخلاق خبيثه دور نمايد و همانا تو بر وفق حكمت بالغه‌ات هر كار كه بخواهى انجام مىدهى .

( 130 ) ( وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ ) : ( چه كسى از كيش ابراهيم روى مىگرداند جز آنكه خود را دچار حماقت كرده ) ( يرغب ) يعنى منصرف و روى گردان مىشود ، ( ملّة ) هم به معناى دين و آيين ابراهيم است و كسى كه از آيين او رو برگرداند احمق است ، چون احمق نفع خودش را از ضررش تشخيص نمىدهد ، چون عقل آنست كه بوسيله آن پروردگار مهربان عبادت شود ، ( العقل ما عبد به الرحمن و