ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٢

[ آيهء ( 101 - 83 ) دربارهء يهود و محاجّه با آن ]

كُنْتُمْ صادِقِينَ ) : ( پس اگر راست مىگوييد آرزوى مرگ كنيد ) تا زودتر به آن سعادت اخروى برسيد و اين كلام مؤاخذه به يك امر فطرى است ، چون انسان يا هر موجود ديگر هنگامى كه مخيّر باشد ، بين آسايش و رنج ، مسلّما آسايش را انتخاب مىكند بدون هيچ ترديدى ، پس آنها هم اگر راست مىگويند بايد آرزوى مرگ كنند تا به راحتى و آسايش ابدى برسند .

( 95 ) ( وَ لَنْ يَتَمَنَّوْهُ أَبَداً بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ) : ( و هرگز آن را آرزو نمىكنند ، بواسطه آن اعمالى كه دستهايشان پيش فرستاده است ) اعمال آنها قتل انبياء و كفر به موسى و نقض ميثاق و گوساله پرستى و . . . مىباشد ، پس آنها مىدانند آنچه عمل كرده‌اند و براى آخرت خود فرستاده‌اند براى آنها بهره و نصيبى ندارد ، لذا آنان اگر مرگ را طلب كنند به زندگى اين جهانى خود خسارت مىزنند و آخرت را هم كه با اعمالى كه كرده‌اند خسارت بار نموده‌اند ، پس چرا آرزوى مرگ كنند ؟ و اعمال انسان بهترين دليل بر ضمير و باطن اوست ، ( وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ ) : ( و خداوند از حال ستمكاران آگاه است ) يعنى از اعمال بد و زشت آنها ، كه كاشف از باطن خبيث آنان است كه ميل به لقاء الهى و مرگ ندارد ، آگاه مىباشد .

( 96 ) ( وَ لَتَجِدَنَّهُمْ أَحْرَصَ النَّاسِ عَلى حَياةٍ ) : ( همانا تو آنان را حريصترين مردم نسبت به زندگانى مىيابى ) و اين جمله به معناى دليلى است كه چرا آنها مرگ را آرزو نمىكنند ، آنچه آنها را از تمناى مرگ باز مىدارد همان حرص شديد آنها به اين دنياى فانى است و نكره آوردن ( حياة ) به جهت تحقير دنياست و آنها در جستجوى حيات طيبه و سعادتمندى نيستند ، بلكه به هر زندگى پستى رضايت ميدهند ، ( وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا ) : و حتى از مشركين هم حريصتر هستند نسبت به زندگى اين دنيا در حالى كه مشركان اعتقادى به خدا و روز جزا هم ندارند ، ( يَوَدُّ أَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ أَلْفَ سَنَةٍ ) : ( هر يك از آنها دوست دارد هزار سال عمر كند ) منظور از هزار سال ، طولانىترين عمر ممكن است ، ( وَ ما هُوَ بِمُزَحْزِحِهِ مِنَ الْعَذابِ أَنْ يُعَمَّرَ ) : ( در حالى كه اين زندگى هزار ساله