ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١

[ آيهء ( 61 - 49 ) بيان آيات راجع به بنى اسرائيل ]

برانگيزد و اين عمل كفّارهء توبه كنندگان كشته شده بود ( فَتابَ عَلَيْكُمْ ) : ( پس خداوند بسوى شما بازگشت ) توبه آنها را پذيرفت ، به وسيله برداشتن حكم قتل ، چون قتل امتحان بود براى قاتلان كه چرا با گوساله پرستان گناهكار نجنگيده‌اند و با آنها دشمنى و قهر و خصومت نكرده‌اند ، ( إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ) : ( همانا خدا توبه پذير و مهربان است ) ، خداوند گناه يك عده را به همه نسبت داد ، با اينكه از بعضى از آنها صادر شده بود ، براى اينكه همه آنها داراى قوميّت واحد بودند و بعضى ديگر به عمل آن عدّه راضى شدند و بخاطر همين وحدت كلّى ، فعل عده‌اى از آنها را به همه آنها نسبت داد ، البته همه آنها گوساله پرست نشدند و همه آنها انبياء را نكشتند ، پس امر ( فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ) يعنى گنه كاران را بكشيد و آيه دلالت دارد كه خداوند توبه آنها را پذيرفت ، قبل از آنكه همه آنها كه گنه كار بودند كشته شوند و اين يك امر امتحانى بود نظير آنچه در قصّه رؤيا ديدن ابراهيم عليه السّلام و امر به ذبح اسماعيل عليه السّلام واقع شد .

( 56 - 55 ) ( وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى ) : ( و هنگامى كه گفتيد اى موسى ) اين اظهار ، علاوه بر تكبّر و تعلّق شما به مادّيات و دنيا بود ، ( لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ ) : ( هرگز به تو ايمان نمىآوريم ) گويندگان اين قول 70 نفرى بودند كه موسى عليه السّلام آنها را براى ميقات پروردگارش انتخاب كرد ( حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً ) : ( تا زمانى كه خدا را آشكارا ببينيم )

و اين گزافه گويى آنهاست كه از موسى طلب كردند ، خداى نامتناهى و نامحدود را با حواس محدود خود درك كنند ، ( فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ ) : ( پس صاعقه و عذاب شما را بگرفت ) ، ( وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ ) : ( در حالى كه خود ناظر بوديد ) ، نزول عذاب را بر آنان كه تقاضاى اين امر را كردند ، ( ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ ) : ( آنگاه شما را پس از مرگ زنده گردانديم ) ، با رحمتى از نزد خويش ، ( لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) : ( شايد شما شكرگزار شويد ) ، و حق نعمت الهى را بجا آوريد .