ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٨
[ آيهء ( 84 - 81 ) اشاره به عدم اختلاف در متن قرآن و مسأله شايعه پراكنى و وظيفهء مؤمنان ]
اخْتِلافاً كَثِيراً ) : ( آيا در آيات قرآن تدبر نمىكنند ، با اينكه اگر قرآن از جانب غير خدا نازل شده بود ، هر آينه اختلاف فراوانى در آن مىيافتند ) ( تدبّر ) يعنى تأمل و در اصل به معناى گرفتن چيزى بعد از چيز ديگر است و منظور تأمّل و دقّت در يك يك آيات قرآن و همچنين دقّت در آيه‌اى بعد از آيهء ديگر است .
و اين امر براى ترغيب مردم به تدبّر در قرآن است تا بر آنها آشكار شود كه قرآن از جانب خداست و هيچ اختلافى در آن راه ندارد و به عنوان استدلال جمله‌اى را بيان مىكند كه از نظر بيان ظاهر و از نظر استحكام بسيار متين و پايه‌هاى آن محكم و استوار است ، چون حتّى يك فرد از افراد بشرى در وجود خودش و در اقوال و اعمالش از اختلاف مصون نيست ، تا چه رسد به مجموعه‌اى از افراد بشر ، پس قرآن چون در آن هيچ اختلافى نيست ، بلكه براى حلّ تنازعات و اختلافات بشرى و رفع تناقضات نازل شده است ، معلوم مىشود كه از ناحيهء خداوند تبارك و تعالى است .
( 83 ) ( وَ إِذا جاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذاعُوا بِهِ ) : ( و چون از ناحيه كفّار خبرى از امنيّت يا خوف به اين سست ايمانها برسد آن را پخش و منتشر مىسازند ) ، يعنى عدّه‌اى از مؤمنين سست ايمان اراجيفى را كه كفّار و ايّادى آنها براى ايجاد و نفاق و خلاف در بين مؤمنين ساخته و پرداخته نمودند منتشر مىكردند و فكر نمىكردند كه انتشار اين اخبار باعث سستى عزيمت مسلمانان مىشود ، امّا خداى سبحان آنان را از اين عمل كه پيروى شياطين آورندهء اين اخبار است حفظ فرمود و نگذاشت آن صحنه سازان ، مؤمنين را به خوارى و ذلّت بكشانند .
اين آيه شريفه با داستان بدر صغرى تطبيق مىكند و بوسيله اين آيات مردم را به خروج و جنگ عليه كفّار بعد از آزمايش جنگ احد فرا مىخواند ، ( وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَ إِلى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ ) : ( در حالى كه اگر قبل از انتشار آن به اطلاع رسول و كاردان خويش مىرساندند هر آينه آنها كه قدرت استنباط و