ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٥

[ آيهء ( 80 - 77 ) توصيف كسانى كه اعتراض به حكم قتال دارند ]

دهيد در آخرت آن را در نزد خدا خواهيد يافت ، پس هيچ علتى ندارد كه از ترس اينكه خدا اجر شما را ندهد ، متاع اندك دنيا را اختيار كنيد و آن را بر خير كثير آخرت ترجيح دهيد .

( 78 ) ( أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ ) : ( هر كجا باشيد مرگ شما را درمىيابد ، اگر چه در بناهاى استوار و بلند باشيد ) ، ( بروج ) جمع برج به معناى بنائى است كه در چهار كنج قلعه‌ها بنا مىكنند و بنيان آن را محكم مىسازند ، تا بتوانند در آن برجها دشمن را دفع كنند ، ( مشيّده ) از ريشه ( تشييد ) به معنى رفعت و بلندى است ، به هر حال آيه شريفه در مقام تمثيل است و مىفرمايد : مرگ سرنوشتى محتوم است كه گريبانگير همه ابناء بشر خواهد شد ، اگر چه شما به منظور فرار از آن به محكم‌ترين پناهگاهها پناهنده شويد ، بنابراين ديگر جاى آن نيست كه توهّم كنيد ، اگر در جنگ و قتال حاضر نشويد از خطر مرگ رهايى مىيابيد ، چون مرگ به هر حال خواهد آمد ، ( وَ إِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هذِهِ مِنْ عِنْدِكَ قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَما لِهؤُلاءِ الْقَوْمِ لا يَكادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثاً ) : ( و اگر خيرى به آنها برسد ، مىگويند : اين از جانب خداست و اگر شرّى به آنها برسد مىگويند : اين شرّ از ناحيهء توست ، بگو : همه از جانب خداست ، پس اين گروه را چه شده است كه به هيچ وجه بنا ندارند چيزى را درك كنند و بفهمند ؟ ) ، اين آيه در بيان دو لغزش ديگر از بعضى از مسلمانان است و اين اعتراضات نو ظهور نيست ، بلكه يهود همچنين ايراداتى را به انبياء خود مىگرفتند و چنان كه قرآن مىفرمايد : ( تَشابَهَتْ قُلُوبُهُمْ ) « 1 » ، يعنى افكار و قلبهاى آنها با هم شباهت دارد .

به هر حال از سياق آيه بدست مىآيد كه منظور از حسنه پيشامدهاى خوب مثل فتح و پيروزى و غنيمت و منظور از ( سيّئة ) پيشامدهاى بد مثل كشته شدن و مجروح گشتن و

( 1 ) - سوره بقره ، آيه 119 .