ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨

[ آيهء ( 39 - 30 ) در باب داستان خلقت آدم و سرانجام او ]

كنند ، پس آدم بواسطه علم حقيقى به اسماء شايستهء مقام خلافت شد ، نه فقط خبر دادن از آنها و به همين خاطر ملائكه علم خود را نسبت به آن اسماء نفى كردند ، پس اسماء معروضه موجودات ، زنده و عاقلى بودند كه نزد خدا محفوظ و محبوب بودند و براى آنها مراتب و درجاتى بود ( وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) « 1 » ( و هيچ چيز نيست جز آنكه خزائن آن در نزد ماست و ما آن را جز به قدر معيّن نازل نمىكنيم ) ، پس خدا آنچه در خزائن غيب بود به آدم تعليم داد .

( 32 ) ( قالُوا سُبْحانَكَ ) : ( فرشتگان به جهت تنزيه و تقديس گفتند : منزّهى تو اى خدا ) ، ( لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا ) : ( علمى براى ما نيست جز آنچه تو به ما تعليم فرمائى ) و اين از امورى نيست كه به ما تعليم داده‌اى : ( إِنَّكَ أَنْتَ الْعَلِيمُ ) : همانا فقط تو بر همهء اشياء دانايى ، ( الْحَكِيمُ ) : ( و حكمت انديشى ) و هر امرى را در مورد خاصّش انجام مىدهى .

( 33 ) ( قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ ) : ( فرمود : اى آدم آگاه كن آنها را از آن اسامى ) و مسمّيات ، كه آنان از آن بىخبرند و علم به آن ندارند ، ( فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ ) : ( پس زمانى كه آگاه ساخت آنها را از آن نامها ) كه نمىدانستند ، ( قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) : ( خداوند فرمود : آيا به شما نگفتم كه من از غيب آسمان و زمين مطّلعم ؟ ) امر محدود ، محدوديّتش مانع مىشود كه ماوراء حدود خود را بشناسد و خداوند چون نامحدود و نامتناهى است هيچ چيز از حيطهء علم او بيرون نيست ، ( وَ أَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ ) : ( و مىدانم آنچه را شما آشكار يا پنهان مىكنيد ) ، اينها دو قسم از غيب نسبى است ، يعنى بعضى از غيبهاى آسمان و زمين است و به همين جهت

( 1 ) - سوره حجر ، آيه 21 .