ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥
[ آيهء ( 39 - 30 ) در باب داستان خلقت آدم و سرانجام او ]
خلق كرد و مسخر گردانيد براى خدمت به شما ، ( ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً ) : ( همهء آنچه در زمين است ) ، همه آنچه در زمين است مسخر انسان قرار داد ، انسان بوسيله صنعت ، و زراعت در طبيعت تصرف مىكند و از قواى نهفته و پنهان در آن استفاده مىكند تا بوسيله خود طبيعت ، طبيعت را توسعه دهد ، ( ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ ) : ( و آنگاه آسمان را بنا نمود ) ، يعنى خداوند آسمان را براى بشر برافراشت و به گونه‌اى كه بشر و بر آن تسلط و قدرت دارد ، ( فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ ) : ( پس استوار گردانيد آنها را به صورت هفت مرتبه و درجه ) ، ( وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ) : ( و خداوند بر هر چيز داناست ) ، يعنى بر همه مخلوقاتش علم دارد و همه اشياء مخلوق او هستند ، لذا خداوند انسان را براى امر عظيمى خلق نمود تا جانشين او در زمين باشد ، و او را به وسيلهء آنچه براى آبادانى هستى بدان نياز داشت يارى كرد و نظام هستى را خلق نمود تا امر انسان را كه خليفه خداست اجابت كنند ، و حال كه چنين است آيا شرفى بالاتر از اين وجود دارد و زندگى سعادتمندانه‌ترى از اقامت در مسير خدا و نظام او و احكام خدايى وجود دارد تا خدا او را به آن حيات طيّبه و زندگى نيكو برساند و بدان زندگى او را حيات بخشد ؟
[ آيهء ( 39 - 30 ) در باب داستان خلقت آدم و سرانجام او ]
[ آيهء ( 39 - 30 ) در باب داستان خلقت آدم و سرانجام او ]
( 30 ) ( وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ ) : ( هنگامى كه پروردگارت به فرشتگان گفت . . . ) ، در اينجا قول و گفتار نوعى ايجاد و خلق صوت از جانب خداست ، ( إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً ) : ( همانا من در زمين جانشينى قرار مىدهم ) تا خليفه و جانشين من در زمين باشد ، ( قالُوا أَ تَجْعَلُ فِيها مَنْ يُفْسِدُ فِيها وَ يَسْفِكُ الدِّماءَ ) : ( فرشتگان گفتند آيا در زمين كسى را قرار مىدهى كه فساد كند و خون بريزد ؟ ) ، پس ملائكه از اين قول خداى تعالى چنين فهميده‌اند كه اين عمل باعث وقوع فساد و خونريزى مىشود ، چون مىدانسته‌اند كه بشر چون مادّى است و قواى غضبى و شهوى دارد و زمين دار تزاحم و محدود الجهات است ، لاجرم زندگى اجتماعى بايد در آن محقّق شود و بقاء در زمين بوسيلهء نظامى اجتماعى صورت مىگيرد و لازمهء اين تزاحم و تنازع هم فساد و خونريزى