ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٤

[ آيهء ( 6 - 1 ) خلقت انسان ، سفارش به امر ارحام و طرح مسأله تعدد زوجات ]

بلوغ به دست آنها بدهيد و مال بد و نامرغوب خود را به مال خوب و مرغوب آنها تبديل نكنيد ) يعنى از تصرفاتى كه به مال يتيمان ضرر مىرساند ، بپرهيزيد و مال نامرغوب و بىارزش خود را با مال مرغوب و ارزشمند يتيم عوض نكنيد و يا آنكه مال حلال را با مال حرام معاوضه نكنيد ، ( وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً ) : ( و اموال آنان را با ضميمهء اموال خودتان نخوريد كه اين گناهى بسيار بزرگ است ) لذا اموال آنها را همراه اموال خود تصرف نكنيد ، چون اين عمل گناه بزرگى است ، در جاهليّت اموال يتيمان و زنان بىسرپرست را مىگرفتند و با آنان ازدواج مىكردند و اموال آنها را مىخوردند و عدالت را دربارهء آنها رعايت نمىنمودند و چه بسا بعد از خوردن اموالشان آنها را طلاق مىدادند و رها مىكردند و چون مالى نداشتند ديگر كسى راغب به ازدواج با آنها نبود ، پس اسلام آمد و از اين عمل نهى نمود تا آنجا كه مسلمانان حتى از معاشرت با يتيمان نيز پروا داشته و در عسر و حرج واقع شدند .

( 3 ) ( وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ ) : ( و اگر ترسيديد كه مبادا درباره يتيمان مراعات عدل و داد را نكنيد ، پس زنان را به نكاح خود درآوريد كه شما را نيكو و مناسب با عدالت است ، دو يا سه يا چهار تا ( نه بيشتر ) ) چون در جاهليّت به علّت جنگ و خونريزى مدام ، يتيمان زياد بودند و با نهى قرآن از اختلاط و خوردن اموال آنان مسلمانان در حرج افتادند و لذا آيات بعدى نازل شد كه آنها را امر به اختلاط در ضمن مراعات قسط نمود ، در اين آيه در حقيقت مىخواهد بگويد ، اگر ترسيديد كه با دختران يتيم و بىپدر ازدواج كنيد و مىترسيد كه نتوانيد عدالت را در مورد آنان اجرا كنيد در اين صورت با هر كه دلتان مىخواهد ازدواج كنيد ، يكى ، دوتا ، سه‌تا و چهارتا و اين امر محدود كردن ازدواجهاى نامحدودى بود كه در جاهليّت واقع مىشد ، ( فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى أَلَّا تَعُولُوا ) : ( و اگر ترسيديد كه عدالت را رعايت نكنيد ، پس يك زن