ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣

[ آيهء ( 27 - 26 ) در باب فسق و ضلالت ]

است و امّا فسق خروج از قشر و پوسته مىباشد ، يعنى پاره كردن و نقض اوامر و نواهى تكليفى كه خداوند براى حمايت از نظام زندگى بشر قرار داده است .

( 27 ) ( الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ ) : ( كسانى كه عهد الهى را بعد از پيمان بستن با او مىشكنند ) ، فاسقين كسانى هستند كه عهد الهى را مىشكنند ، پس از آنكه قبلا عهد بسته و ميثاق محكم داشته‌اند ، و آنان داراى مظاهرى از رشته ايمانى و حركت در مسير الى اللّه بوده‌اند ، امّا آن را ناديده گرفته و پيمان الهى را گسسته‌اند ( اشاره به عالم ذر ، كه عالم قبل از حيات دنيوى است ، كه در آن جهان خداوند از همه بنى آدم ميثاق محكم گرفت و فرمود : ( أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ ؟ قالُوا بَلى ) « 1 » ، ( آيا من پروردگار شما نيستم ؟ گفتند آرى ) ، ( وَ يَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ ) : ( و آنچه را خدا امر به وصل آن نموده ، قطع مىكنند ) ، پس آنان پيوند بنده را با پروردگارشان بريده‌اند .

و پيوند بين اعمال خود و تكليف شرعى را منقطع كرده‌اند ، و همچنين با اعمال خود پيوند بين عقيده و برادرى ايمانى و انسانى را با خونريزى و كشتار انسانهاى ديگر بريده‌اند ، ( وَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ ) : ( و آنها در زمين فساد مىكنند ) ، لذا آنها در زمين فساد مىكنند ، چون فساد خروج امر ، از حدّ اعتدال و وظيفه است و آيا فسادى بالاتر از تغيير از مسير و نظام الهى و تغيير صراط مستقيم وجود دارد ؟ و آنها اعضاى بدن خود را در غير طريق ايجادشان كه رضاى خداست به كار مىبرند ، پس مصداق اتمّ فساد هستند ، ( أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ ) : آنها همان زيانكارانند ، پس به تحقيق خسارت كردند ، در نقض عهد و شكستن پيوند خود با پروردگارشان و در انتفاع نبردن از روش و احكام الهى و اين آيات افاده مىكند كه خداوند اگر بندگانش را مجبور به انجام طاعات يا ترك معاصى مىنمود ، در اين صورت پاداش مطيع و عقوبت عاصى ، هر دو ، بىمورد و ظلم

( 1 ) - سوره اعراف ، آيه 172 .