ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠

[ آيهء ( 25 - 21 ) در باب اعجاز قرآن ]

كه مسخر گردانيده است براى انسانها آنچه در آسمانها و زمين است و همه آنها مسخّر او هستند و هرگز از اوامر او سرنمىپيچند ، اگر چه فاقد شعور ظاهرى باشند ، ( فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً ) : ( پس براى خدا نظير و ندّ قرار ندهيد ) ، ( وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ ) : ( در حالى كه مىدانيد ) خداى سبحان ، شما و نياكان شما را آفريده و نظام تكوين را براى روزى و معاش و بقاى شما مسخّر گردانيده و زمين را مانند بستر آسوده و مطمئنى براى انسان قرار داده است ، پس با علم به اين مطالب هرگز براى خدا مثل و نظير قرار ندهيد .

( 23 ) ( وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا ) : ( پس اگر شما دربارهء آنچه ما به بندهء خويش نازل كرده‌ايم در شكّ و ريب هستيد ) ، ( فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ ) : ( پس بياوريد يك سوره مانند آن ) ، اين امر تعجيزى است براى اظهار اعجاز قرآن تا بفهماند هيچ كس نمىتواند نظير اين قرآن را بياورد ، در حالى كه قرآن از جانب خدا بر مردى امّى نازل شده است ، ( وَ ادْعُوا شُهَداءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ ) : ( پس دعوت كنيد از شاهدان خود ( غير از خداوند ) اگر راست مىگوييد ) ، اين تحدّى و مبارزه طلبى در قرآن بارها عنوان شده است و تا هم اكنون هم اهل فصاحت و بلاغت از كفّار عرّب نتوانسته‌اند حتى آيه‌اى به مانند آيات قرآن تدوين كنند و قرآن بواسطه علم و آگاهى دادن از غيب و به جهت عدم وقوع خلاف و تفاوت در آن و به جهت بلاغت و فصاحت و جهات متعدد ديگر به درجه‌اى از مبارزه‌طلبى صعود كرده است كه شهادت منكران را نيز مىپذيرد .

( 24 ) ( فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ ) : ( پس اگر انجام نداديد و هرگز هم نمىتوانيد انجام دهيد ، در اين صورت از آتشى كه هيزم آن مردم و سنگها هستند بپرهيزيد ) ، بعد از تحدى و مبارزه طلبى و ثابت شدن عدم قدرت آنها بر نظير آوردن براى قرآن به تحقيق برحذر مىدارد خداوند بندگانش را به وجوب ترسيدن و پرهيز از آتش جهنّم ، آتشى كه انسان هيزم آنست و به