ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٠

[ آيهء ( 91 - 81 ) تسليم همه كائنات در برابر خدا و مسأله ارتداد ]

نخواهد بود .

( 86 ) ( كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ ) : ( چگونه خداوند قومى را كه پس از ايمانشان كافر شدند ، هدايت مىكند ؟ ) استفهام در اينجا افاده انكار و بعيد شمردن مطلب را مىنمايد ، ( وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ ) : ( و بعد از آنكه شهادت دادند كه اين رسول حق است و معجزات و آيات روشن برايشان آمد ) يعنى از روى علم و اثبات به حقانيّت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله و سلم شهادت دادند ، حال اگر مراد از اين جمع اهل كتاب باشند كه آنها در كتب خود علائم پيامبر آخر الزمان را ديده بودند و به حقانيّت او يقين داشتند و اگر هم مراد اهل ردّه از مسلمين ( مرتدّين ) باشند ، شهادت آنها اقرار علمى و زبانى آنهاست به رسالت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلم ، ( وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ ) : ( و خدا گروه ستمكاران را هدايت نمىكند ) وصف اشعار به عليّت دارد ، يعنى علت هدايت نشدن آنها ستمكار بودنشان است و اين امر منافاتى ندارد با اينكه اگر توبه كنند و رجوع نمايند ، آنها را هدايت كند .

( 87 ) ( أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ) : ( جزاى آنان اين است كه لعنت خدا و ملائكه و همهء مردم شامل حالشان گردد ) يعنى سزاى آنان طرد شدن از مغفرت و رحمت الهى است و لذا همه مردم و ملائكه از خدا مىخواهند كه آنان را از رحمت خود دور كند .

( 88 ) ( خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ ) : ( و جاودانه در اين دورى از رحمت خدا بمانند و عذاب از آنها تخفيف نپذيرد و مهلت هم داده نمىشوند ) يعنى به آنان مهلتى داده نخواهد شد ، بلكه به تعجيل به آن عذاب جاودانه‌اى كه مستحق ايشان است خواهند رسيد .