ترجمه خلاصه تفسير الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٠

[ آيهء ( 18 - 10 ) مظاهر دنيوى و دلبستگى به آنها و اوصاف مؤمنين و مسأله توحيد ]

دارند كه اسباب ظاهرى هيچ استقلالى از خود ندارند و لذا مىگويند ( خدايا تنها تو بخشنده‌اى ) ، امّا مسأله محكم و متشابه كه در اين آيات به آن اشاره شده است از ديد راسخون در علم علت وجود متشابهات در قرآن اين موارد است :

1 - براى سنجش قلوب چون خضوع در نزد كسانى كه علم كاملتر دارند بيشتر است .

2 - براى برانگيختن قوهء عاقله انسان جهت بحث و مو شكافى در مسائل .

3 - براى آنكه پيامبر هم بر عوام رسالت دارد و هم بر خواصّ و مردم از نظر درجات متفاوت هستند و بعضى بر بعض ديگر مراتبى برترى دارند .

( 9 ) ( رَبَّنا إِنَّكَ جامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيهِ ) : ( پروردگارا تو در روزى كه شكى در آمدنش نيست مردم را در يك محل جمع خواهى نمود ) اين سخن به منزله تعليلى است كه علّت درخواست رحمت خود را بيان مىكنند ، چون علم دارند به اينكه اقامهء نظام خلقت و دعوتهاى دينى مقدمه است براى جمع شدن مردم در روز قيامت ، روزى كه در آن هيچ چيزى به جز رحمت خدا به درد نمىخورد و جز او و رحمتش ياورى نيست ، ( إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ ) : ( بدرستى كه خداوند خلف وعده نمىكند ) چون انسان راسخ در علم ، علمش راسخ نمىشود ، مگر به اينكه علم به علّت آن نيز رسوخ كند و علّت عدم شك نمودن آنها در روز قيامت همانا وعده دادن خداوند به محقّق شدن آن روز است و لذا متذكّر آن هستند ، چون مىدانند خداوند خلف وعده نمىكند .

[ آيهء ( 18 - 10 ) مظاهر دنيوى و دلبستگى به آنها و اوصاف مؤمنين و مسأله توحيد ]

( 10 ) ( إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً ) : ( آنان كه كافر شدند بطور محقّق بدانند كه اموال و اولادشان به هيچ وجه و از هيچ جهت آنها را بىنياز از خدا نمىكند ) ( اغنى عنه ماله من فلان ) يعنى مالش او را از فلانى بى نياز كرده است و ديگر احتياجى به او ندارد ، انسان از ابتداى خلفت محتاج است ، ابتدا به غذا ، سپس به مال كه آن را كليد گشايش همهء مشكلات زندگى مىداند و لذا خالق مدبّر را فراموش