التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٦٥

سپاس آفريننده و آفريده

نيرنگ ، ربا ، استثمار و خوردن مال را بدون آن‌كه عوضى در مقابل آن پرداخت شود حرام كرده است .

سؤال : جايز بودن ترك كتابت در معاملهء نقدى ، نشان‌دهندهء آن است كه ترك كتابت ديون و معاملات نسيه جايز نيست . براين‌اساس ، نوشتن ديون بايد واجب باشد ، در حالىكه فقها مىگويند : مستحب است نه واجب .

پاسخ : مراد از سخن خداى تعالى : « فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلَّا تَكْتُبُوها » نفى اشكال و ضرر دنيوى است ، نه نفى گناه و ضرر اخروى تا امر به كتابت ديون براى وجوب باشد .

وَ أَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ . فقها وحدت‌نظر دارند براين‌كه گرفتن شاهد براى معامله مستحب است نه واجب ، مگر گروه ظاهريه كه واجب دانسته‌اند نه مستحب ، زيرا آنها به ظاهر لفظ عمل مىكنند .

وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ وَ لا شَهِيدٌ . وقتى طرفين معامله بر نوشتن و شاهد گرفتن توافق كردند ، نويسنده بايد با رعايت عدالت بنويسد و شاهد ، به حق شهادت دهد . دربارهء واژهء « لا يُضَارَّ » و اعراب آن ، در آيهء 233 « لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها » سخن گفته شد .

وَ إِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ . « فسوق » به معناى بيرون شدن از فرمان خداست .

هركس كارى را كه خدا از آن نهى كرده است انجام دهد و يا چيزى را كه خدا بدان دستور داده است ترك كند فاسق محسوب مىشود و نيز از طاعت خدا بيرون رفته و استحقاق خشم و مجازات او را پيدا كرده است .

وَ اتَّقُوا اللَّهَ . در اطاعت از تمام اوامر و نواهى خدا از او بپرهيزيد .

وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ . خدا آنچه را كه در آن خير دنيا و آخرت شماست به شما مىآموزد . بديهى است كه خدا ما را مستقيم آموزش نمىدهد و علم را به دل‌ها و انديشه‌هاى ما الهام نمىكند ، بلكه از طريق وحيى كه به پيامبرانش مىكند