التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٥١

تفسير

در اين آيه به منظور مجهز كردن مجاهدان [ مسلمانان را ] به بخشش مال تشويق مىكند ، چراكه جنگ همان‌گونه كه به افراد جنگ‌جو نياز دارد به مال هم نياز دارد .

اگر كسى امروز بودجه جنگ‌هاى قدرت‌هاى بزرگ را مورد مطالعه قرار دهد ، از بالا بودن ميزان ارقام اين بودجه‌ها دچار حيرت مىشود ، چراكه بودجهء نظامى برخى از كشورهاى غربى به بيش از چهارصد هزار ميليون بالغ مىشود . لكن اين بودجهء كلان براى تجاوز ، ستم و حكومت بر ملّت‌ها و نيز به‌دست گرفتن مقدّرات و سرنوشت آنها در نظر گرفته شده است . امّا جهادى كه خداوند در كتاب خود ، مردم را به سوى آن تشويق مىكند ، جهاد به خاطر احقاق حق و جلوگيرى از تجاوز متجاوزان است .

مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً . اين آيه در حقيقت يك نوع امر به انفاق و بخشش است و بدان سبب به صورت صيغهء استفهام آمده كه روح خيرخواهى مؤمنان را تحريك و دل‌هايشان را پر از عاطفه كند تا براى خشنودى خداوند به آسانى اموال خود را انفاق نمايند . اين سخن خدا : « قَرْضاً حَسَناً » اشاره بدان دارد كه مال مورد بخشش ، بايد حلال باشد ، نه حرام و نيز صاحب مال بايد آن را با رضايت كامل و به قصد تقرّب به خدا و نيز به جا و در مورد مناسب بخشش كند .

هرگاه اين شرايط كاملا تحقق پيدا كرد ، خداوند بر آن چند برابر مىافزايد :

فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً .

امام صادق عليه السّلام فرمود : وقتى آيهء 84 سورهء قصص : « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها » نازل شد ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عرض كرد : « پروردگارا ، بر پاداش من بيفزاى » .

ازاين‌رو ، خداوند آيهء « مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها » را نازل كرد . آن‌گاه پيامبر گفت : « پروردگارا ، بر پاداش من بيفزاى » و خداوند آيهء « فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً » را فروفرستاد . و واژهء « كثير » در نزد خدا به معناى غيرقابل شمارش است .