التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٨١

تفسير

اعضاى خانوادهء خود شريك سازد و به اندازه‌اى كه براى يتيم خرج مىكند از مال او بردارد . البته ، در صورتى كه اين راه براى سرپرست يتيم آسان‌تر [ از راه‌هاى ديگر ] باشد .

وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ . مفسد ، كسى است كه سرپرستى يتيم را به خاطر بهره‌گيرى از اموالش به عهده مىگيرد و مصلح ، كسى است كه سرپرستى يتيم را ، صرفا به خاطر خود يتيم به عهده مىگيرد . اين سخن خداوند : « وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ . . . » تهديد بزرگى است براى كسىكه درصدد سوءاستفاده و تباهكارى مىباشد .

وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ . « الإعنات » به معناى سخت‌گيرى در تكليف است و مقصود آن است كه خداوند بدان جهت آميزش يتيمان با خانوادهء سرپرست و نيز برداشت از مال يتيمان را در عوض آنچه برايشان خرج كرده ، مباح كرده است كه سرپرست به مشقّت و سختى نيفتد ، زيرا خداوند مىخواهد بر مردم آسان بگيرد ، نه سخت .

شايسته است بدين نكته اشاره شود كه شرط معاشرت با يتيم ، آن نيست كه سرپرست آنچه را كه يتيم با عايلهء او مىخورد ، با آنچه را كه از مال او برمىدارد كاملا و دقيقا رعايت كند ، زيرا خداوند سبحان تفاوتى را كه اجتناب از آن در عرف ، محال و يا مشكل است مىبخشد و سرپرستى كه بينواست مىتواند به اندازه‌اى كه عرف تصديق كند از مال يتيم بخورد ، لكن اين كار ، براى سرپرست ثروتمند مجاز نيست ، چراكه خداوند متعال مىفرمايد : « مَنْ كانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ كانَ فَقِيراً فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ ؛ « 1 » هركه توانگر است عفّت ورزد و هركه بينواست به آن اندازه كه عرف تصديق كند بخورد » .

( 1 ) . نساء ( 4 ) آيهء 6 .