التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٦٨
تفسير
مهاجرت كرده‌اند و در راه خدا جهاد نموده‌اند ، به رحمت خدا اميد مىدارند و خدا آمرزنده و مهربان است . ( 218 )
اعراب
اعراب
« كُرْهٌ لَكُمْ » ، يعنى « مكروه لكم » و يا « ذو كره » . « عَسى أَنْ تَكْرَهُوا » ، مصدرى است كه از « أن » و مابعدش ريخته مىشود و فاعل « عسى » است . « عَسى » در اين‌جا تامّه است و نياز به خبر ندارد و جملهء « عَسى أَنْ تُحِبُّوا » نيز چنين است . « قِتالٍ فِيهِ » ، مجرور و بدل اشتمال از « الشَّهْرِ الْحَرامِ » است . « قِتالٍ » مرفوع و مبتدا ، « فِيهِ » متعلّق به محذوف و صفت ، « كَبِيرٌ » خبر آن . « صَدٌّ » مبتدا و « كُفْرٌ بِهِ » عطف بر « صَدٌّ » و « إِخْراجُ أَهْلِهِ » نيز همانند آن است و « أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ » خبر آن مىباشد . و « الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » ، مجرور و عطف بر « سَبِيلِ اللَّهِ » است .
تفسير
تفسير
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ . خداوند جنگ را بر مسلمانان واجب كرد ، امّا نه بدان‌جهت كه جنگ ذاتا يك كار محبوب و دوست‌داشتنى است و نه بدان سبب كه قلمرو آنان گسترش پيدا كند و حكومتشان فراگير شود و آنها با ثروت و دارايى ديگران زندگى خود را تأمين كنند ، بلكه جنگ را تنها بدان سبب بر مسلمانان واجب كرد كه آنان به يارى حق برخيزند و از آن دفاع نمايند ، زيرا حق به خودى خود صرفا يك انديشه و نظريه است ، امّا تطبيق آن و پاىبند بودن به آن به عمل جدّى نياز دارد ، بدين‌ترتيب :
اوّلا ، دعوت مردم به سوى حق از طريق حكمت و نيز راه‌هاى معمولى مىباشد . ثانيا ، اگر اين راه‌ها مؤثّر واقع نشد ، بايد حق را به زور اجرا كرد . اصولا هر نظريّه‌اى كه به نيروى اجرايى و قوّهء مجريه متّكى نباشد ، وجود و عدمش يكسان است . ازاين‌رو ، خداوند در اين آيه بر مسلمانان واجب كرده است تا با هركسىكه با حق دشمنى كند