التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٢٤
تفسير
است . « حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ » ؛ « هرگاه آنان‌را يافتيد » .
الفتنة : آزمايش و مراد از آن در اين‌جا كفر ورزيدن به خداست ؛ چراكه خداى تعالى مىفرمايد : « وَ يَكُونَ الدِّينُ لِلَّهِ » .
اعراب
اعراب
« يُقاتِلُوكُمْ » ، منصوب به « أن » كه پس از « حَتَّى » در تقدير است . مصدر ريخته شده [ مؤوّل ] مجرور است به « حَتَّى » و متعلّق به « يُقاتِلُوكُمْ » . همچنين است جملهء « حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ » .
تفسير
تفسير
در مجمع البيان از ابن عباس نقل شده است : هنگامى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و اصحابش در سالى كه مىخواستند به عمره بروند ، از مدينه بيرون آمدند و تعدادشان بر 1400 نفر بالغ مىشد ، به حديبيّه رسيدند ، مشركان راه را بر آنها بستند و نگذاشتند به بيت الحرام بروند . « 1 » آنها « هدى » [ شتر يا گوسفند قربانى ] را در حديبيّه نحر كردند . آن‌گاه با مشركان صلح نمودند و قرار براين شد كه به مدينه بروند و در سال آينده به مكه برگردند .
زمانى كه سال آينده فرارسيد ، مسلمانان خود را براى انجام عمره آماده كردند ، ولى از آن بيم داشتند كه قريش به پيمان خود وفا نكنند و با آنان به جنگ برخيزند . از سوى ديگر ، پيامبر و اصحابش نمىخواستند در ماه حرام و در حرم خدا با مشركان وارد جنگ شوند . ازاين‌رو ، خداوند آيهء فوق را فروفرستاد و به آنان اجازهء جنگ داد . برخى گفته‌اند : آيهء مزبور ، نخستين آيه‌اى است كه دربارهء جنگ نازل شد .
( 1 ) . اين واقعه در ذىقعدهء سال ششم هجرى اتفاق افتاد . حديبيّه در آن زمان ، داراى آب و درختان زيادى بود ؛ امّا امروز ، آن‌گونه كه من در سال 1964 ديدم ، بيابان خشكى است .