التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٢
تفسير
الرّفث : در اصل به معناى سخن ركيك است و در اين‌جا مراد از آن اجماع است .
اللّباس : معروف است و به معناى جامه مىباشد و مراد از آن در آيه ، ملابست است از « لابسه » : با وى درآميخت .
الخيط الابيض : صبح‌دم .
الخيط الاسود : شب .
تفسير
تفسير
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيامِ الرَّفَثُ إِلى نِسائِكُمْ ؛ يعنى بر مرد جايز است كه در شب روزه با همسرش همبستر شود . « لَيْلَةَ الصِّيامِ » تمام شب‌هاى ماه رمضان را دربر مىگيرد و به برخى از شب‌هاى آن و يا به پاره‌اى از شب اختصاص ندارد ؛ چراكه لفظ ، مطلق است و قيدى هم وجود ندارد . خداوند واژهء « الرَّفَثُ » را به سبب حسن تعبير ، كنايه از همبستر شدن آورده است . همان‌گونه كه در آيات ديگر از اين عمل ، به واژه‌هايى چون لمس ، افضا ، دخول ، غشيان و مقاربه كنايه آورده و فرموده است :
« لامَسْتُمُ النِّساءَ » . « 1 » « أَفْضى بَعْضُكُمْ إِلى بَعْضٍ » . « 2 » « دَخَلْتُمْ بِهِنَّ » . « فَلَمَّا تَغَشَّاها » . « 3 » « وَ لا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ » . « 4 »
ابن عبّاس گفته است : خداوند بسيار حياكننده است از اين‌كه چيزهاى زشت را در سخنان خود به كار ببرد و از آنها به هرچه بخواهد كنايه مىآورد .
هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُنَّ . برخى از مفسّران گفته‌اند : لباس در اين‌جا كنايه از گردن به گردن شدن است . رازى گفته است : ربيع گفت : مراد آن است كه زنان زيرانداز شما و شما روانداز آنان هستيد .
( 1 ) . نساء ( 4 ) آيهء 43 . ( 2 ) . همان ، آيهء 21 . ( 3 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 189 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 222 .