التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٩

تفسير

در هرحال ، پاسخ از پرسش فوق ايجاب مىكند كه مطالبى به صورت زير بيان شود :

1 . ممكن است بنده چيزى را از پروردگارش بخواهد كه با قوانين طبيعت در تضاد باشد ، مثل اين‌كه از خدا بخواهد تا بدون كار و تلاش به وى روزى دهد و بدون درس خواندن ، دانشمندش سازد و از اين قبيل چيزها كه مسبّب را بدون سبب درخواست كند و بخواهد از ديوار وارد خانه شود نه از در . اين‌گونه درخواست‌ها به هيچ روى دعا نيست و يا دست‌كم دعاى كسى است كه از حكمت و سنّت‌هاى الهى آگاهى ندارد ، چراكه خداوند در جهان آفرينش ، سنّتى دارد كه هرگز قابل تبديل و تغيير نيست . « وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْدِيلًا » . « 1 »

2 . از خدا بخواهد كه او را به سوى احكام دين هدايت كند و توفيق كار خير ، انجام واجبات و ترك گناهان و محرّمات را به وى عنايت كند : « اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » . « 2 » و نيز توفيق دورى كردن از بدىها و آفت‌ها را به وى بدهد : « قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ مِنْ شَرِّ ما خَلَقَ » . « 3 » همچنين ، از خدا درخواست كند كه اسباب به‌دست آوردن روزى ، دانش و سلامتى را برايش آماده سازد : « رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَ يَسِّرْ لِي أَمْرِي » . « 4 » البته ، مشروط به اين‌كه شخص دعاكننده ، با جدّيت و اخلاص و توكل به خداى يگانه ، كار و فعّاليت كند . اين خواسته‌ها همان چيزى است كه پيامبران و صالحان در دعاهاى خود ، آنها را از خداوند تقاضا مىكردند .

3 . پيش از هرچيز ، بايد توجّه داشته باشيم و از اين حقيقت كه آن را آشكارا مشاهده مىكنيم ، غفلت ننماييم و آن اين‌كه خداوند ، هم به كسانى كه از او درخواست مىكنند و هم به كسانى كه درخواست نمىكنند ، نعمت‌هايش را مىبخشد . او به هر

( 1 ) . فتح ( 48 ) آيهء 23 . ( 2 ) . فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 6 . ( 3 ) . فلق ( 113 ) آيه‌هاى 1 - 2 . ( 4 ) . طه ( 20 ) آيه‌هاى 25 - 26 .