التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٨٢

تفسير

ابن السبيل : مسافرى است كه سفر او معصيت نباشد و مال خود را از دست بدهد و نتواند به سوى خانواده و وطن خود برگردد .

البأساء : تهىدستى و فقر .

اعراب

اعراب

« الْبِرَّ » منصوب و خبر مقدّم است براى « لَيْسَ » . « أَنْ » باصله‌اش اسم « لَيْسَ » و نيز جايز است كه برعكس باشد ، يعنى « الْبِرَّ » مرفوع و اسم « لَيْسَ » و صلهء « أَنْ » منصوب و خبر آن باشد . كلمهء « الْبِرَّ » دوم ، اسم « لكِنَّ » و خبر آن محذوف است و در تقدير : ( و لكنّ البرّ برّ من آمن باللّه ) مىباشد ، چراكه اسم ذات ، خبر اسم معنا واقع نمىشود . « آتَى » به معناى « أعطى » و « الْمالَ » مفعول دوم و مقدّم ، و « ذَوِي الْقُرْبى » مفعول اوّل و مؤخّر براى « آتَى » است . « عَلى حُبِّهِ » متعلّق به محذوف و حال از ضمير « آتَى » . « الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ » خبر مبتداى محذوف و در تقدير : « هم الموفون » است و يا عطف است بر « مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ » . « الصَّابِرِينَ » مفعول براى فعل محذوف و در تقدير : « أعنى الصابرين » است ، چنان‌كه در مجمع البيان و ديگر تفاسير آمده است . و أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا .

« أُولئِكَ » مبتدا و خبر آن « الَّذِينَ » است .

تفسير

تفسير

خداوند در اين آيه ، امورى را بيان كرده و آنها را به عنوان اركان تقوا ، نيكى و راستى در ايمان به شمار آورده است . برخى از اين امور به عقيده مربوط مىشوند ، برخى به بخشش مال ، برخى به عبادت و برخى به اخلاق . امّا پيش از اشاره به هريك از آنها ، با اين سخن ، زمينه ذكرشان را فراهم كرده است :

لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ . اين خطاب همگانى است كه تمام مردم را دربرمىگيرد ، هرچند سبب نزول خاص باشد ، ولى ميزان ، عموم لفظ