التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧
الف ) نوآورىها در دانشهاى قرآنى
احتمال تأويل ، تخصيص و نسخ در آن نمىرود و ديگر براى كسانى كه دلشان بيمار است ، مجالى نمىماند تا ديگران را گمراه كنند و با تأويل و تحريف به فتنهجويى دست بزنند .
از جمله آيات محكم به عنوان نمونه مىتوان از اين آيات نام برد : قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ، وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ، إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ ، إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ ، وَ أَنَّ السَّاعَةَ آتِيَةٌ لا رَيْبَ فِيها ، و از اين قبيل آياتى كه دانا و نادان در فهم آن يكسانند .
« متشابه » در برابر « محكم » و بر چند نوع است :
الف ) آيهاى كه مىتوان به اجمال و نه به تفصيل به معناى آن پىبرد ؛ مانند : فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا . « 1 »
ب ) آيهاى كه ظاهر آن بر چيزى دلالت مىكند كه عقل آن را نمىپذيرد ؛ مانند : ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ . « 2 »
ج ) لفظى است كه معمولا به دو معنا و يا بيشتر به كار مىرود ؛ مانند وَ الْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ . « 3 »
د ) لفظى است كه دلالت بر عموم كند و ظاهر آن تمامى مكلفان را شامل شود ؛ امّا مقصود تنها برخى از افراد آن باشد و نه تمام افراد آن ؛ مانند وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما . . . « 4 » .
ه ) آيهاى كه مشتمل بر حكم منسوخ باشد ؛ نظير خواندن نماز به سوى بيت المقدس » .
( 1 ) . انبياء ( 21 ) آيهء 91 . ( 2 ) . يونس ( 10 ) آيهء 3 . ( 3 ) . بقره ( 2 ) آيهء 228 . ( 4 ) . مائده ( 5 ) آيهء 38 .