التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٢

منطق جدل

« مِلَّةَ » منصوب به فعل محذوف و به معناى : « نتّبع ملة ابراهيم » است . « حَنِيفاً » حال از « إِبْراهِيمَ » و « صِبْغَةَ اللَّهِ » منصوب است بنابر مصدريت [ مفعول مطلق ] و تقدير آن :

« صبغنا صبغة اللّه » است . « صِبْغَةَ » در جملهء « وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً » تميز تبديل شده [ محوّل ] از مبتداست ، زيرا در معنا اين‌گونه است : « و من صبغته أحسن من صبغة اللّه » .

تفسير

تفسير

وَ قالُوا كُونُوا هُوداً أَوْ نَصارى تَهْتَدُوا . ضمير « قالُوا » به اهل كتاب برمىگردد و بدين معناست : يهود گفتند : يهودى شويد تا هدايت شويد ، زيرا آنان گمان مىكنند كه راه راست منحصر به يهوديت است و نصارا نيز سخنى همانند سخن يهود گفتند : خدا به پيامبر بزرگش ، محمّد صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « قُلْ بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ » ، بدين معنا كه ما نه از كيش يهوديت پيروى مىكنيم و نه از كيش نصرانيت ، بلكه از آيين ابراهيم پيروى مىكنيم .

ما در تفسير آيات : 111 - 113 سخنانى در توضيح ادّعاهاى يهود و نصارا و امثال آن بيان كرديم .

منطق جدل

منطق جدل

ممكن است كسى بگويد : يهود گفتند : تنها ما برحقّيم . نصارا گفتند : ما تنها بر حقّيم . محمّد صلّى اللّه عليه و إله گفت : بلكه ابراهيم برحقّ است ، نه يهود و نه نصارا . تمامى اين سخن‌ها در ظاهر صرفا ادّعا هستند . اگر استفاده از چنين منطق باطلى از سوى يهود و نصارا درست باشد ، از سوى خدا و پيامبرش درست نخواهد بود ، پس چگونه مىتوان آن را توجيه كرد ؟

پاسخ : غرض از سخن خداى تعالى : « بَلْ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ » تنها نقض كردن ادّعاى يهود و ساكت كردن آنهاست ، نه اثبات حقيقت و براى انسان جايز است كه مدّعاى خصم