التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٥
پناه بردن جنايتكار به حرم
ابو حنيفه مىگويد : كشتن كسىكه به حرم پناه برد جايز نيست و استدلال كرده به اين سخن خدا : « وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ وَ أَمْناً » .
وَ اتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى . « اتَّخِذُوا » به كسر « خاء » ، صيغهء امر است كه به نماز خواندن در مقام ابراهيم دستور مىدهد ؛ زيرا معناى مصلّى ، مكان نماز است .
فقها وحدت‌نظر دارند كه خواندن دو ركعت نماز طواف ، در صورت امكان ، در مقام ابراهيم عليه السّلام مستحب است . مراد از مقام ابراهيم ، همان مقام معروف است كه در حال حاضر در مسجد الحرام موجود است : اما كسىكه مىگويد : مراد از مقام ابراهيم تمام مسجد الحرام مىباشد ، نياز به دليل دارد .
وَ عَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْعاكِفِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ .
« أَنْ » در « أَنْ طَهِّرا » به معناى « أى » مىباشد و جملهء « عَهِدْنا » را تفسير مىكند و محلّى از اعراب ندارد . معناى اين آيه آن است كه ما به ابراهيم و اسماعيل سفارش كرديم كه خانه را مورد احترام قرار دهند و تمام چيزهايى را كه شايستهء آن نيست از آن دور سازند ؛ مانند بت‌ها ، پليدها ، آلودگىها ، كارهاى بيهوده ، آميزش با زنان ، كار ناروا ، مجادله و امثال آنها . و مردم را نيز به اين كار ، دستور دهند . « الطائفين » يعنى كسانى كه پيرامون خانه مىچرخند . « الْعاكِفِينَ » يعنى كسانى كه در مسجد اقامت مىگزينند و ملازم آن مىشوند . « الرُّكَّعِ السُّجُودِ » مقصود نمازگزاران است . جمع راكع و ساجد .
وَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هذا بَلَداً آمِناً . اين جمله ، دعا و آرزوى ابراهيم عليه السّلام است كه از خدا تقاضا مىكند تا مكهء مكرّمه را از مكان‌هاى امن قرار دهد ؛ بدين‌معنا كه ساكنان آن را از جنگ‌ها ، ستمكاران ، زلزله‌ها و طوفان‌ها و امثال آن مصون بدارد .
برخى از مفسّران گفته‌اند : خداوند دعاى ابراهيم عليه السّلام را اجابت كرد ؛ زيرا كسى به مكه سوءقصد نكرد مگر اين‌كه خداوند او را نابود ساخت و اگر كسى به مكه تجاوز كرد ، زمان تجاوزش بسيار اندك بود و ادامه پيدا نكرد .
وَ ارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَراتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ . وقتى ابراهيم خانه