التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢

1 . پيرايش تفسيرى

بر اثبات دروغ بودن و باطل بودن آنها اين است كه به « اسرائيل » نسبت داده مىشود » .

براين اساس مغنيه از بيان ديدگاه‌هاى مفسرانى كه مستند آنها اسرائيليات است چشم مىپوشد . او در تفسير آيهء وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّياطِينُ عَلى مُلْكِ سُلَيْمانَ وَ ما كَفَرَ سُلَيْمانُ وَ لكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا . . . « 1 » مىنويسد : « مفسّران در اين‌جا به درازا سخن گفته‌اند و بسيارى از اين سخنان مدركى ندارند جز اسرائيلياتى كه نه عقل آنها را تأييد مىكند و نه نقل . رازى حدود بيست صفحه در تفسير اين آيه نوشته است و درنتيجه معناى آيه را پيچيده‌تر و مشكل‌تر كرده است . صاحب مجمع البيان نيز همين كار را كرده است » .

همو در تفسير آيهء وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ . . . « 2 » نظريات مفسّران را دربارهء جنت ، حقيقت آن ، مكان آن و . . . ، برگرفته از اسرائيليات مىخواند : « عدّه زيادى از مفسّران به بحث دربارهء بهشتى كه آدم از آن بيرون آمد پرداخته و اين پرسش‌ها را مطرح كرده‌اند : حقيقت اين بهشت چيست و در كجا بوده است ؟ همچنين دربارهء درختى كه از آن نهى شده است پرسيده‌اند ؛ آيا آن درخت انجير بوده است يا گندم ؟ نيز دربارهء مارى كه ابليس در شكم آن داخل شد و مكانى كه آدم در آن فرود آمد سخن گفته‌اند ؛ آيا اين مكان ، هند بوده است يا حجاز ؟ و مطالب ديگرى از اين قبيل كه در اسرائيليات آمده و قرآن كريم بدان اشاره نكرده و در سنت پيامبر نيز از طريق صحيح ثابت نگرديده است و همچنين عقل نمىتواند به آنها شناخت پيدا كند » .

مغنيه در تفسير آيات أَوْ كَالَّذِي مَرَّ عَلى قَرْيَةٍ وَ هِيَ خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها . . . « 3 » ، وَ هَلْ أَتاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرابَ . . . « 4 » ، إِذْ نادى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ

( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 102 . ( 2 ) . همان ، آيهء 35 . ( 3 ) . همان ، آيهء 259 . ( 4 ) . ص ( 38 ) آيه‌هاى 21 - 25 .