التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٠
هدايت و گمراهى
« بَعُوضَةً » باشد . و نيز ممكن است « ما » اسم مبهم و به معناى شىء باشد و در اين صورت ، مفعول است براى « يَضْرِبَ » و « بَعُوضَةً » بدل آن و « مَثَلًا » مفعول دوم كه بر مفعول اوّل مقدّم شده است و تقدير اين است : « إنّ اللّه لايترك جعل شيء من الأشياء مثلا حتّى و لو كان هذا الشيء بعوضه » . مصدر مؤوّل از « أَنْ يُوصَلَ » بدل از ضمير « به » و به معناى « يقطعون ما أمر اللّه بصلته » است .
هدايت و گمراهى
هدايت و گمراهى
واژهء « هدايت » به چند معنا به كار مىرود :
1 . بيان و ارشاد : بسيارى از آيات هدايت در قرآن به همين معناست ؛ نظير آيهء « وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى ؛ « 1 » و چه‌چيز مردم را از ايمان آوردن منع كند زمانى كه آنها را هدايت آيد » . در اين آيات ، هدايت به معناى بيان است و بيان خدا نيز به آنچه پيامبران آورده‌اند و يا آنچه خداوند بدان آشكارا دستور داده ، به‌گونه‌اى كه ترديدى در آن راه نداشته باشد ، منحصر مىشود .
2 . پذيرفتن اندرز و بهره‌گيرى از آن : از اين قبيل است آيهء 108 سورهء يونس : « قُلْ يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدى فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ فَإِنَّما يَضِلُّ عَلَيْها ؛ بگو : اى مردم ، شما را حق از جانب پروردگارتان آمده است ، پس كسىكه هدايت را بپذيرد پس همانا به نفع خويش پذيرفته است ، و كسىكه گمراه شود پس همانا بر ضرر خويش گمراه شده است » .
3 . توفيق و عنايت ويژه خداوند : نظير آيهء « وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ » « 2 » و آيهء « وَ أَنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ » « 3 » كه در اين دو آيه معناى هدايت اين است كه خدا او را توفيق مىدهد تا به هدايت عمل كند و راه به سوى آن را برايش آماده سازد .
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 94 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 272 . ( 3 ) . حج ( 22 ) آيهء 16 .