التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٢
تفسير
نام‌هاى سوره
نام‌هاى سوره
براى اين سوره نام‌هايى ذكر كرده‌اند كه مشهورترين آنها از اين قرار است :
1 . فاتحه ؛ بدين سبب كه نخستين سوره در كتابت مصحف‌هاست و نيز به سبب اين‌كه قرائت آن در اوّل نماز واجب مىباشد . به‌علاوه ، تعليم قرآن مدت‌ها با اين سوره آغاز مىشده است .
2 . الحمد ؛ زيرا نخستين لفظ اين سوره است .
3 . امّ الكتاب و امّ القرآن ؛ زيرا اين سوره بر سوره‌هاى ديگر مقدّم است هرچند به جهت كتابتش باشد ؛ مانند مقدّم بودن مادر بر فرزندان خود و ديگر اين‌كه مشتمل بر دو اصل ربوبيّت و عبوديّت است و تعاليم قرآن براين دو اصل بنا نهاده شده است .
4 . سبع المثانى ؛ زيرا اين سوره مشتمل بر هفت آيه است و قرائت آن در نماز دوبار تكرار مىشود ، نيز ممكن است از اين جهت « سبع المثانى » ناميده شده كه ميان ذكر « ربوبيّت » و « عبوديّت » جمع كرده است . درهرحال ، نام‌گذارى با اندك شباهتى درست است .
تفسير
تفسير
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ . اين جمله ، خبريه است و به معناى انشا ؛ زيرا شخص گوينده ، قصد ايجاد « الْحَمْدُ لِلَّهِ » را دارد ، نه قصد خبر دادن از ثبوت « الْحَمْدُ لِلَّهِ » . جملهء مذكور نوعى تعليم و تلقين است از سوى خدا براى بندگانش كه چگونه او را سپاس گويند ؛ بدين معنا كه خدا مىگويد : اى بندگان من ، بگوييد : « الْحَمْدُ لِلَّهِ » .
« الْحَمْدُ لِلَّهِ » به معناى ثنا گفتن خداست به قصد تعظيم او درهرحال ، حتّى در حالى كه آدمى با مشكلى روبه‌رو مىشود . امير مؤمنان على عليه السّلام در يكى از خطبه‌هاى