التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٨
باسم اللّه و تعريف اسلام با يك كلمه
به ما دستور داده است كه هر روز چندبار ، صبح و شام آن را در نماز خود تكرار كنيم :
« اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ » « 1 » . همچنين خداوند خطاب به پيامبرش فرموده است :
« فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ وَ لا تَطْغَوْا إِنَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ » ؛ « 2 » همراه با آنانكه با تو رو به خدا كردهاند ، همچنانكه مأمور شدهاى ثابتقدم باش و طغيان مكنيد كه او به هركارى كه مىكنيد بيناست . و نيز فرموده است : « إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ » ؛ « 3 » بر آنان كه گفتند : پروردگار ما اللّه است و پايدارى ورزيدند ، فرشتگان فرود مىآيند كه مترسيد و غمگين مباشيد ، شما را به بهشتى كه وعده داده بودند بشارت است .
براى اثبات اين موضوع كه « استقامت » دربرگيرندهء تمام ارزشهاى اسلام است ، هيچچيزى گوياتر از اين سخن ابليس ملعون نيست كه « لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَكَ الْمُسْتَقِيمَ » . « 4 »
در حديث آمده است كه سفيان ثقفى گفت : اى پيامبر خدا ، دربارهء اسلام ، برايم سخنى بگو كه پس از تو دربارهء آن از كسى نپرسم . پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله فرمود : بگو : به خدا ايمان آوردم و آنگاه استقامت كن .
خلاصهء مطلب آنكه معناى استقامت آن است كه پاى از حدود الهى بيرون ننهيم و از حق به باطل و از هدايت به گمراهى گرايش پيدا نكنيم و نيز در عقيده ، احساسات و همهء گفتهها و كردههامان بر راه راست باشيم ، راه كسانى كه خدا برايشان نعمت داده است ، نه خشم گرفتگان بر آنها و نه گمراهان .
( 1 ) . فاتحة الكتاب ( 1 ) آيهء 6 . ( 2 ) . هود ( 11 ) آيهء 112 . ( 3 ) . فصّلت ( 41 ) آيهء 30 . ( 4 ) . اعراف ( 7 ) آيهء 16 .