با علامه در الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٩١

* زن

مسائل قضا بزرگترين حقوقدان ، و در مسأله دفاع رستم دستان ، و در مسأله حكومت سرآمد دوران باشد .

و هم‌چنين طبقهء زنان در زندگى روزمره خود كه به منظور به فعليت رساندن استعدادهاى خاص به خود ( كه همان صفات روحى ناشى از عواطف است ) رعايت تقوا را بكند محترم است ، هرچه بيشتر ، بيشتر و گرنه احترامى ندارد . « 1 »

س 758 - مراد از « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ » « 2 » چيست ؟

ج - قيّم بودن مردان بر زنان عموميت دارد ، و منحصر به شوهر نسبت به همسر نيست ، بلكه حكمى كه جعل شده براى نوع مردان و بر نوع زنان است ، البته در جهات عمومى كه ارتباط با زندگى هردو طايفه دارد .

بنابراين آن جهات عمومى كه عامه مردان در آن جهات بر عامه زنان قيمومت دارند ، عبارت است از مثل حكومت و قضا كه حيات جامعه بستگى به آنها دارد ، و قوام اين دو مسؤوليت و يا بگو دو مقام بر نيروى تعقل است ، كه در مردان بالطبع بيشتر و قوىتر است ، تا در زنان همچنين دفاع از سرزمين با اسلحه كه قوام آن برداشتن نيروى بدنى و هم نيروى عقلى است ، كه هر دوى آنها در مردان بيشتر است تا در زنان .

بنابراين ، اين‌كه فرمود : « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ » ، اطلاقى تام و تمام دارد .

و در اين آيه مراد از « قوّام » به‌معناى ادارهء امر معاش است و مراد از


( 1 ) . الميزان ؛ ج 4 ، ص 365 . ( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 34 .