با علامه در الميزان ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٧

* حبط و تكفير

س 498 - نتيجه و حق مطلب و قول صحيح در مسائل « احباط و تكفير » چيست ؟

ج - حق مطلب در اين مسائل از اين قرار است :

اولا : استحقاق ثواب و عقاب به محض صدور فعل است ولى در آينده قابل تغيير و تبديل مىباشد و چنانچه گفتيم در حال مرگ ثبوت و استقرار مىيابد .

ثانيا : حبط اعمال به‌واسطه كفر يا مانند آن نظير اصل استحقاق ثواب و عقاب است يعنى استحقاق آن هنگام عمل است و ثبوت و استقرار آن هنگام مرگ .

ثالثا : حبط چنان كه به اعمال اخروى تعلق مىگيرد به اعمال دنيوى نيز متعلق مىشود .

رابعا : تحابط يعنى باطل‌كردن هركار خوب كار بد سابق را و بالعكس باطل است ولى تكفير و جبران حسنات نسبت به سيئات صحيح است . « 1 »

س 499 - آثار و احكامى كه از آيات شريفه قرآن كريم براى اعمال از لحاظ پاداش و كيفر آنها استفاده مىشود چيست ؟

ج - [ در اين قسمت ، به علّت گستردگى مطالب آيات ، تنها در ذيل هرعنوان از بحث به اعلام آدرس آيات اكتفاء مىكنيم تا خوانندهء گرامى خود در صورت لزوم به آن مراجعه نمايد ] .

1 - پاره‌اى از معاصى ، حسنات را در دنيا و آخرت حبط مىكند ، مانند ارتداد « 2 » ، كفر ورزيدن و انكار آيات الهى . « 3 » و همچنين بعضى از طاعات ،


( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 3 ، ص 247 . ( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 217 . ( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 32 .