سنن النبى ( ص ) ( بوستان كتاب ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦

[ معانى دو مادّه ادب و سنت ]

دامن عقل و ادب گير كه در راه يقين * بر سر گنج وجود تو نگهبان ادب است

آدمىزاده اگر بىادب است آدم نيست * فرق در جنس بنىآدم و حيوان ادب است

عاقبت هرچه كند خواجه پشيمان گردد * آنكه از وى نشوى هيچ پشيمان ادب است

كردم از عقل سؤالى كه بگو ايمان چيست ؟ * عقل در گوش دلم گفت كه ايمان ادب است

چشم بگشا و ببين جمله « كلام اللَّه » را * آيه آيه همگى معنى قرآن ادب است

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرموده : « هر كه ادب ندارد ، عقل ندارد . »

على عليه السلام مىفرمايد : « هيچ زيورى چون ادب نيست و بهترين ارثى كه پدران براى فرزندان باقى مىگذارند ، ادب است . »

امام جواد عليه السلام نيز فرموده : « آن‌كس كه ادبش بيشتر است ، نزد خدا گرامىتر است . »

و . . . بالاخره احاديث در مدح « ادب » فراوان است .

بشر به دنبال عقايد و معلومات ويژهء خود و همچنين افكار و عواطفى كه او را احاطه كرده است ، قهراً به يك سلسله « آداب و رسوم و سنت‌ها ، پاىبند بوده ، بدين ترتيب زندگى خود را ادامه داده و به پايان مىرساند . »

آداب و سنت‌ها در حقيقت آينه و نمايش‌گر روح انسان‌ها و جوامع بشرى است ؛ زيرا تصورات ، انديشه‌ها و عقايد و افكار ، در آداب و رسوم ملت‌ها و افراد جلوه‌گر مىشود ؛ چنانچه ميزان سنجش رشد و تعالى و يا انحطاط جامعه‌ها وابسته به « آداب و سنن » آنان است ، همچنين يگانه معرف هر قدرى ، آداب و رسومى است كه از انديشه‌هاى او حكايت مىكند .