يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ١١
فصل دوم واجب الوجود بالذات غير محدود الذات است
حمل شود » .
با توضيحى كه داده شد معلوم مىگردد كه اشكال مذكور ، مغالطه‌اى بيش نبوده و از نوع « اخذ ما ليس بعلة مكان العلة » :
يعنى غير علت را به‌جاى علت نهادن ، مىباشد .
فصل دوم واجب الوجود بالذات غير محدود الذات است
فصل دوم واجب الوجود بالذات غير محدود الذات است
دليل بر عدم محدوديت ذات اقدس واجب تعالى شأنه اين است كه چنان كه در فصل اول بيان كرديم ، وجود واجبى در حد ذاتش واجب بوده ؛ به اين معنا كه موجوديت با قطع نظر از هراعتبار و تقديرى و هرجهت و حيثيتى از ذات مقدسش انتزاع مىشود . و ضرورت و وجوب چنين وجودى ، ضرورت ازليه است ؛ چه آنكه ضرورت ازليه عبارتست از آنكه ذات موضوع ، با قطع نظر از همهء اعتبارات و حيثيات ، مصداق حكم شود ، كه ذات واجب تعالى چنين است و لازمهء ضرورت مذكور ، وجوب وجود حق‌تعالى با هرتقدير و حيثيت و جهت است و لازم اين لازم ، نامتناهى بودن وجود اقدس او است . زيرا اگر محدود به حدى شد طبعا در ماوراء حد مفروض موجود نخواهد بود و فرض مذكور ، يكى از تقديرهاست كه بارىتعالى با آن تقدير وجود ندارد ، و ضرورت وجودش در اين صورت متقيد به ظرف قبل از حد مفروض است كه مستلزم خلف است ، زيرا فرض اين بوده كه موجوديت حضرتش متقيد به هيچ قيدى و متحيث به هيچ حيثيتى نيست و چون متقيد به هيچ قيد و متحيث به هيچ حيثيتى نيست ، با همهء حيثيات و جميع كمالات و هروجودى از وجودات ضرورت و وجوب وجود دارد و اين است معناى عدم محدوديت و نامتناهى بودن ذات واجب تعالى شأنه .