يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ٣١٤

25 - كيفيت هدايت انسان از لحاظ تذكر و علم حضورى در قرآن كريم

كرد به عمل صالح موفق مىشود و اگر عمل صالح انجام داد به علم صحيح نائل مىآيد و قرآن كريم هدايت انسان را در هردو جناح به بهترين طريق تأمين مىنمايد « إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ » 249 و جريان هدايت وى از جناح تفكر و علم حصولى به مقدار امكان بيان شد و اما جريان اهتداى وى از جناح تذكر و علم شهودى آنست كه قرآن كريم در آيات فراوانى انسان را به پيمودن صراط مستقيم و عمل صالح كه شايسته‌ترين آنها گام نهادن بر نفس اماره و الهام گرفتن از نفس ملهمه و سركوب‌كردن نفس مسوله و گوش فرادادن به سرزنش‌هاى ناصحانه نفس لوامه و قدم نهادن در كوى نفس مطمئنه و سرانجام آرميدن در حرم كبريائى « فَادْخُلِي فِي عِبادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي » مىباشد دعوت نموده و ترغيب مىكند و چنين مىگويد در تمام كارهايت از تندى افراط و كندى تفريط برحذر باش « وَ اقْصِدْ فِي مَشْيِكَ » 250 و ره توشه سفر جاودانه او را پرهيز از گناه و تحرز از خلاف و تجنب از ترك اولى مىداند « وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوى وَ اتَّقُونِ يا أُولِي الْأَلْبابِ » 251 و او را متذكر مىكند كه ويژه‌گى انسان در لبيب بودن او است و بهره‌بردارى از لب بوسيله تقوى ميسور است كه پرهيز از لذت نفس پيمودن راه دل است و ره‌نورد قلبى با پارسائى عملى به كام دل مىرسد .

گفتم كه كى ببخشى بر جان ناتوانم * گفت آن زمان كه نبود جان در ميانه حائل

و با تحصيل توشه تقوى وعدهء كشف حقيقت داده و چنين مىگويد « إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً » 252 شرط روشن شدن حقائق نهانى را تقوى مىداند يعنى تهذيب نفس موجب نورانى شدن وى مىشود و در پرتو نور حق را مىتوان از باطل جدا كرد و صدق را از كذب ممتاز دانست و زيبا را از زشت دور