يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٤

23 - كيفيت هدايت انسان از لحاظ تفكر و علم حصولى در قرآن

23 - كيفيت هدايت انسان از لحاظ تفكر و علم حصولى در قرآن

23 - كيفيت هدايت انسان از لحاظ تفكر و علم حصولى در قرآن

همان‌طورى كه قبلا بيان شد نحوهء هدايت انسان عبارت از رهبرى فكرى و عملى او خواهد بود زيرا هستى انسان يك هستى زنده و متفكر فعال است و براى بهتر شناختن هدايت او بحث هدايت فكرى را از مبحث هدايت عملى جدا كرده تا حكم هركدام درمورد مناسب خود به خوبى روشن شود و هم‌اكنون درباره هدايت فكرى انسان بحث مىشود « يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ » * . قرآن‌كه يا سخن از تفكر و علم دارد يا دستور احتجاج مىدهد يا خود حجت اقامه مىنمايد يا به نقل احتجاج‌هاى انبياء گذشته مىپردازد سراسر علم است و دعوت به علم و تفكر و هرگز اجازه نمىدهد هيچ انسانى بدون علم سخنى بگويد يا بدون علم به كارى اقدام نمايد بلكه همواره محور حيات او را به علم و فكر حركت مىدهد و تمام اعتقادها و اخلاق‌ها و رفتارهاى وى را عالمانه شكوفا مىكند كه نمونه‌هائى از آن ذيلا بيان مىشود : « قال الصادق ( ع ) ان اللّه خص عباده بآيتين من كتابه ان لا يقولوا حتى يعلموا و لا يردوا ما لم يعلموا - كافى باب النهى عن القول به غير علم » .

1 - انسان موظف است تمام تصديق‌ها و پذيرش‌ها و نسبت‌ها و اسنادهاى خود را براساس علم قرار دهد « أَ لَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِيثاقُ الْكِتابِ أَنْ لا يَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ » .

2 - انسان موظف است تمام تكذيب‌ها و نفى و انكارهاى خود را برپايه علم قرار دهد « بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ » در اين آيهء كريمه افرادى كه بدون احاطه علمى وحى خداوند را تكذيب كرده‌اند مذمت شده‌اند .

3 - انسان موظف است تمام پيروىها و اطاعت‌ها و