يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٧

21 - مظهر اهتداء و ضلالت قلب انسان است

در دنيا با فشار درگير است « مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً » 196 و هم بعد از مرگ گرفتار ضغطه و فشار برزخى است و هم در جهنم با فشار بسر مىبرد « وَ إِذا أُلْقُوا مِنْها مَكاناً ضَيِّقاً مُقَرَّنِينَ دَعَوْا هُنالِكَ ثُبُوراً » 197 زيرا ضلالت قلب و ضيق صدر ظهورى جز فشار دنيا و آخرت نخواهد داشت . « كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » 198 « وَ يَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يَعْقِلُونَ » 199 . لذا افكار كفرآميز و اخلاق الحادى و رفتار شرك‌آلود كه هركدام عامل فشار و عذاب درونى را به دنبال دارد او را رها نمىكند بلكه از هرسمت به او هجوم آورده و از هرسو به او حمله‌ور مىشوند « وَ لكِنْ مَنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْراً فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِنَ اللَّهِ » 200 و همانها در روز ظهور حق به صورت « وَ يَأْتِيهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَ ما هُوَ بِمَيِّتٍ » 201 درمىآيند و خاصيت عامل فشار آنست كه نه رها مىكند و نه مىميراند لذا « ثُمَّ لا يَمُوتُ فِيها وَ لا يَحْيى » 202 چه اينكه لازمهء سعه حيات و اطلاق ظهور رهائى از هربند و آزادى از هررنج است « الَّذِي أَحَلَّنا دارَ الْمُقامَةِ مِنْ فَضْلِهِ لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ » 203 « لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها وَ هُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ » 204 خلاصه آنكه مؤمن پارسادل ، مسلط بر نور و راكب بر مركب روشنى است « أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ » 205 و كافر تبه‌كار دل‌مرده ، مقهور پليدى و تاريكى است « كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » 206 و تفاوت تعبير « عَلى نُورٍ » * و تعبير « الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » قابل تأمل است كه يكى بالاى نور است و ديگرى پائين پليدى و رجس ، يكى منشأ نور و ديگرى ناشى از رجز ، يكى « وَ جَعَلَنِي مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ » 207 و ديگرى « أَيْنَما يُوَجِّهْهُ لا يَأْتِ بِخَيْرٍ » 208 يكى « وَ سَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَ يَوْمَ يَمُوتُ وَ يَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا » 209 و ديگرى « وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ