يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ١٥٤

ب - اثر ايمان به غيب در توسعهء ذهن و رشد فكرى انسان

تا سرازير گور شوند و در جاى ديگر قرآن آمده است « اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ » ( سورهء حديد آيهء 20 ) .

اما هيچ‌يك از اين دوگروه كه لذى مسلكان و برترى - خواهانند ، بهره و نصيبى از فهم و درك واقع و حقيقت ندارند .

زيرا اگر در راه بدست آوردن علم هم كوشش كنند ، جملات و الفاظى را به ذهن مىسپارند بدون آنكه چيزى از محتواى آن درك كرده باشند . و فقط مىخواهند چيزى را بخوانند و به ذهن بسپارند كه مردم‌پسند و متناسب با روز باشد و مردم خريدارش باشند تا پول بيشتر از آن راه بدست آورند و صرف خوش - گذرانى كنند و يا مردم آنها را بشناسند و بستايند و پيششان تواضع و كوچكى كنند .

علم گفتارى كه آن بىجان بود * عاشق روى خريداران بود

گرچه باشد وقت بحث اين علم زفت * چون خريدارش نباشد مرد و رفت

و چون مردم دنيا كه مؤمن به غيب نيستند از فهم و درك همه‌چيز ناتوانند ؛ خداوند از آنان به‌عنوان لال و كر و كور و گاهى مرده پنهان شده در گور ياد فرموده است : « بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لا يَعْقِلُونَ » ( سورهء بقره آيهء 71 ) . « فَإِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ » ( روم آيهء 52 ) . « إِنَّ اللَّهَ يُسْمِعُ مَنْ يَشاءُ وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ » ( سورهء فاطر آيهء 22 ) .

پيغمبران با گرفتارى بسيار بزرگى روبرو بودند زيرا با كسانى طرف گفتگو مىشدند كه جز تصورات حسى و وهمى چيز ديگرى براى آنان پذيرفتنى نبود و پيغمبران به چنين مردمى مىخواستند بفهمانند كه آفرينندهء عالم ، موجودى است كه به هيچ‌يك از حواس درك شدنى نيست و نمونه و مشابه هم