يادنامه علامه طباطبائى ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

بخش اول

نقل هرچيزى بود هم لايقش * لايق گله بود هم سايقش

روز محشر هرعرض را صورتيست * صورت هريك عرض را نوبتيست

ما با آن لب و حقيقتى كه حاصل علم و عمل ماست كه به ظاهر از اعراض برخاسته‌اند محشوريم . اين حقيقت به لحاظ اين نشأه باطن است و درآن‌جا عين ظاهر مىشود كه يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ است ( طارق 10 ) .

روز محشر هرنهان پيدا شود * هم ز خود هرمجرمى رسوا شود

دست و پا بدهد گواهى با بيان * بر فساد او به پيش مستعان

دست گويد من چنين دزديده‌ام * لب بگويد من چنين بوسيده‌ام

پاى گويد من شدستم تا منى * فرج گويد من بكردستم زنا

چشم گويد غمزه كردستم حرام * گوش گويد چيده‌ام سوءالكلام

بين عمل و جزا يك نحو مناسبت و مشابهت است بلكه جزا در طول عمل و فرع بر عمل است و بلكه جزا عين عمل است . قرآن كريم مىفرمايد جَزاءً وِفاقاً ( نبأ 26 ) جزاء موافق اعمال و عقائد است ، وفاق مصدر دوم باب مفاعله از وفق است و مفاعله بين دو چيز است يعنى عمل را با جزاء و جزاء را با عمل موافقت است . و بين اين اصل و فرع ارتباطى عجيب است .

دستورالعمل انسان‌ساز فقط قرآنست كه منطق وحى است إِنَّ هذَا الْقُرْآنَ يَهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ ( اسراء 10 ) ما مطابق دستور اين كتاب الهى حركاتى اين سوئى داريم كه اعراض‌اند ، اما سر