علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٤

تحدّى قرآن به اين‌كه اختلافى در آن نيست

تحدّى قرآن به اين‌كه اختلافى در آن نيست

تحدّى قرآن به اين‌كه اختلافى در آن نيست

قرآن كريم به اين معنا تحدى كرده ، كه در سراپاى آن اختلافى در معارف وجود ندارد ، و فرموده : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ ، لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً « 1 » . و اين تحدى درست و بجا است ، براى اين‌كه اين معنا بديهى است ، كه حيات دنيا ، حيات مادى و قانون حاكم در آن قانون تحول و تكامل است ، هيچ موجودى از موجودات ، و هيچ جزئى از اجزاء اين عالم نيست ، مگر آن‌كه وجودش تدريجى است ، كه از نقطه ضعف شروع مىشود ، و به سوى قوت و شدت مىرود ، از نقص شروع شده ، به سوى كمال مىرود ، تا هم در ذاتش ، و هم در توابع ذاتش ، و لواحق آن ، يعنى افعالش ، و آثارش تكامل نموده ، به نقطه نهايت كمال خود برسد .

يكى از اجزاء اين عالم انسان است ، كه لا يزال در تحول و تكامل است ، هم در وجودش ، و هم در افعالش ، و هم در آثارش ، به پيش مىرود ، يكى از آثار انسانيت ، آن آثارى است كه با فكر و ادراك او صورت مىگيرد ، پس احدى از ما انسان‌ها نيست ، مگر آن‌كه خودش را چنين در مىيابد ، كه امروزش از ديروزش كامل‌تر است ، و نيز لا يزال در لحظه دوم ، به لغزش‌هاى خود در لحظه اول برميخورد ، لغزش‌هايى در افعالش ، در اقوالش ، اين معنا چيزى نيست كه انسانى با شعور آن را انكار كند ، و در نفس خود آن را نيابد .

و اين كتاب آسمانى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آن را آورده ، به تدريج نازل شده ، و پاره‌پاره و در مدت بيست و سه سال براى مردم قرائت مىشد . درحالىكه در اين مدت حالات مختلفى ، و شرائط متفاوتى پديد آمد ، پاره‌اى از آن در مكه و


( 1 ) . سوره نساء : 82 .