علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٨

چرا كتاب خدا مشتمل بر متشابه است ؟ « 1 »

اين نيز معلوم است كه همان‌طور كه گفتيم عمل صالح داراى مراتب و درجاتى است ، پس هردرجه از عمل صالح به تناسب وصفى كه دارد « كلم طيب » را بالا برده ، علوم و معارف حقه الهيه را صعود مىدهد ، هم‌چنان‌كه عمل غيرصالح به هرمقدار از زشتى كه دارد انسان را پست نموده ، علوم و معارفش را با جهل و شك و نابسامانى آميخته‌تر مىكند .

پس معلوم شد كه مردم بر حسب مراتب قرب و بعدشان از خداى تعالى مراتب مختلفى از علم و عمل دارند ، و لازمه اختلاف اين مراتب اين است كه آنچه اهل يك مرتبه ، تلقى مىكند و مىپذيرد ، غير آن چيزى باشد كه اهل مرتبه ديگر تلقى مىكند ، يا بالاتر از آن است و يا پائين‌تر .

خداى سبحان هم بندگان خود را به اصنافى گوناگون تقسيم كرده ، و هر صنفى را داراى علم و معرفتى مىداند ، كه در صنف ديگر نيست .

طايفه‌اى را مخلصين معرفى نموده ، علم واقعى به اوصاف پروردگارشان را مختص آنان مىداند ، و مىفرمايد : سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ « 1 » . و نيز علم و معرفت‌هايى ديگر به ايشان نسبت مىدهند .

طايفه‌اى ديگر را به نام موقنين ناميده ، و مشاهده ملكوت آسمان‌ها و زمين را خاص آنان دانسته ، مىفرمايد : وَ كَذلِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ، وَ لِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ « 2 » .

طايفه‌اى را به عنوان منيبين معرفى كرده ، و تذكر را مخصوص آنان دانسته مىفرمايد : وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ « 3 » .

( 1 ) . سوره صافات : 160 . ( 2 ) . سوره انعام : 75 . ( 3 ) . سوره مؤمن : 13 .