علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢٦

چرا كتاب خدا مشتمل بر متشابه است ؟ « 1 »

مؤمنين به اعمال آنان استدلال كرده و چون آيات مربوطه به اين استدلال بسيار زياد است سخن را با ذكر آنها طول نمىدهيم ، و خلاصه‌اش را مىگوييم كه از اين آيات برمىآيد عمل هرچه باشد ناشى از علمى است كه مناسب آن است ، و عمل ظاهرى بر آن عمل باطنى دلالت مىكند و همان‌طور كه علم در عمل اثر مىگذارد ، عمل هم در علم اثر متقابل دارد ، و باعث پيدايش آن مىشود ، و يا اگر موجود باشد باعث ريشه‌دار شدن آن در نفس مىگردد ، هم‌چنان‌كه قرآن كريم فرموده : وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ، وَ إِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ « 1 » . و نيز فرموده : وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ « 2 » . و نيز فرموده :

ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ وَ كانُوا بِها يَسْتَهْزِؤُنَ « 3 » و نيز فرموده : فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ ، وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ « 4 » .

و آيات قرآنى در اين معنا نيز بسيار است ، كه همه دلالت مىكند بر اين‌كه عمل چه صالح باشد و چه طالح ، آثارى در دل دارد ، صالحش معارف مناسب را در دل ايجاد مىكند ، و طالحش جهالت‌ها را كه همان علوم مخالفه با حق است . و نيز فرموده : إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ « 5 » .

و اين آيه شريفه در باب عمل صالح و علم نافع ، كلامى است جامع ، كه مىفهماند كار هركلام نيكو يعنى هراعتقاد حق ، اين است كه به سوى

( 1 ) . سوره عنكبوت : 69 . ( 2 ) . سوره حجر : 99 . ( 3 ) . سوره روم : 10 . ( 4 ) . سوره توبه : 78 . ( 5 ) . سوره فاطر : 10 .