علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٦٧

شأن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تعليم كتاب و تسهيل فهم كلام الهى است

و نزديك كردن مقصد است ، نه ايجاد كردن راه ، و آفريدن مقصد ، معلم در تعليم خود مىخواهد مطالب را جورى دسته‌بندى شده تحويل شاگرد دهد كه ذهن او آسانتر آن را دريابد ، و با آن مأنوس شود ، و براى درك آنها در مشقت دسته‌بندى كردن و نظم و ترتيب دادن قرار نگرفته ، عمرش و موهبت استعدادش هدر نرفته ، و احيانا به خطا نيفتد .

و اين آن حقيقتى است كه امثال آيه : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ « 1 » و آيه : وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ « 2 » بر آن دلالت دارد .

به حكم اين آيات ، رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله تنها چيزى از كتاب را به بشر تعليم مىداده و برايشان بيان مىكرده كه خود كتاب بر آن دلالت مىكند ، و خداى سبحان خواسته است با كلام خود آن را به بشر بفهماند ، و دست‌يابى بر آن براى بشر ممكن است ، نه چيزهايى را كه بشر راهى به سوى فهم آنها ندارد ، و ممكن نيست آن معانى را از كلام خداى تعالى استفاده كند ، چنين چيزى با امثال آيه : كِتابٌ فُصِّلَتْ آياتُهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ « 3 » و آيه : وَ هذا لِسانٌ عَرَبِيٌّ مُبِينٌ « 4 » سازگارى ندارد ، براى اين‌كه اوّلى قرآن را كتابى معرفى كرده كه آياتش روشن است ، و براى قومى نازل شده كه مىدانند ، و دومى آن را زبانى عربى آشكار معرفى نموده است .

( 1 ) . سوره نحل : 44 . ( 2 ) . سوره جمعه : 2 . ( 3 ) . سوره سجده : 3 . ( 4 ) . سوره نحل : 103 .