علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٥

ترتيب سوره‌هاى قرآن كريم

و روايت ديگرى از على بن ابى طلحه نقل شده كه مىگويد : در مدينه سوره بقره نازل شده است و آل عمران و نساء و مائده و انفال و توبه و حج و نور و احزاب وَ الَّذِينَ كَفَرُوا * و فتح و حديد و مجادله و حشر و ممتحنه و حواريين ( سوره صف ) و تغابن و يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ و يا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ و فجر و ليل و إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ و لَمْ يَكُنِ و إِذا زُلْزِلَتِ و إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ و سائر سوره‌هاى قرآنى در مكه نازل شده است « 1 » .

اين روايت گويا تنها در صدد تميز دادن سورهاى مدنى از سورهاى مكى مىباشد نه ترتيب نزول سوره‌هايى كه ذكر نموده است و گرنه سوره مائده و توبه بدون ترديد جايشان پايين‌تر از آن است كه ذكر شده‌اند .

علاوه بر آن ، سوره‌هاى فجر و ليل و قدر را جزء سوره‌هاى مدنى شمرده درحالىكه روايت‌هاى گذشته جزء سورهاى مكى شمرده بودند و همچنين سوره‌هاى رعد و الرحمن و انسان و جمعه و حجرات را مكى گرفته در صورتى كه در روايت‌هاى گذشته مدنى گرفته شده بودند .

و در روايت ديگرى كه از قتاده نقل شده قتاده گويد : از قرآن در مدينه بقره و آل عمران و نساء و مائده و برائت و رعد و نحل و حج و نور و احزاب و محمّد و فتح و حجرات و حديد و رحمن و مجادله و حشر و ممتحنه و صف و جمعه و منافقون و تغابن و طلاق و يا ايها النبى لم تحرم تا سيزده آيه و اذا زلزلت و اذا جاء نصر اللّه نازل شده و ساير قرآن در مكه نازل شده است « 2 » .


( 1 ) . الاتقان : 1 / 10 . ( 2 ) . الاتقان : 1 / 11 .