علوم قرآن در تفسير الميزان و آثار علامه طباطبايى ( قده ) ( فارسى ) — الصفحة ١٧٣

مراد از نزول قرآن در ماه رمضان و نقد و بررسى اقوال مختلف درباره تدريجى يا دفعى بودن نزول آن

لَيْلَةِ الْقَدْرِ « 1 » مىباشد چون‌كه از اين آيات برمىآيد همه قرآن در يك زمان نازل شده ، و ظاهر آنها نمىسازد با اين‌كه منظور نزول اولين قسمت نازل آن باشد ، و يا منظور اولين روز انزال آن باشد ، قرينه‌اى هم در كلام نيست كه به خاطر آن قرينه بتوانيم دست از ظاهر آن برداريم .

آنچه از تدبر در آيات كتاب برمىآيد مطلبى ديگر غير از همه اين مطالب است ، چون در آياتى كه مىگويد قرآن در ماه رمضان و يا در شبى از شب‌هاى آن نازل شد تعبير به انزال آمده ، كه دلالت بر نازل كردن يكپارچه قرآن دارد ، و در هيچ‌يك از آنها تعبير به تنزيل نيامده ، مثلا يك‌جا فرموده : شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ « 2 » جاى ديگر فرموده : حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ « 3 » ، و در جاى ديگر فرموده : إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ « 4 » .

و اين تعبير و نازل شدن يكپارچه به دو اعتبار مىتواند باشد :

يكى به اعتبار اين‌كه مجموع و روى هم رفته قرآن و يا بعضى از آن يكپارچه و يك‌دفعه نازل شده ، هرچند كه تك‌تك آياتش به تدريج نازل شده باشد ، هم‌چنان‌كه در مورد باران با اين‌كه قطره‌قطره نازل مىشود ، ولى به اعتبار اين‌كه مجموع باران‌ها و قطرات مفيد فائده بوده تعبير مىكند به اين‌كه

( 1 ) . سوره قدر : 1 . ( 2 ) . سوره بقره : 185 . ( 3 ) . سوره دخان : 3 . ( 4 ) . سوره قدر : 1 .