سيرى در سيره علمى و عملى علامه طباطبايى ( ره ) از نگاه فرزانگان ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٢

* نقدهايى از سر تساهل

1 - وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ . . . « 1 » ، و ما هيچ رسولى را نفرستاديم مگر به زبان قومش تا براى آنان حقايق را بيان دارد .

2 - وَ قالَ الَّذِي آمَنَ يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشادِ « 2 » ، و آن كسى كه ايمان آورده بود - مؤمن آل فرعون - گفت : اى قوم ! از من پيروى كنيد تا شما را به راه رشد و صلاح هدايت كنم .

3 - فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ . . . « 3 » ، چرا از هر طايفه گروهى كوچ نمىكنند ، تا در دين ژرفكاوى نمايند و سپس به‌سوى قومشان بازگردند و آنان را بيم دهند . . . « 4 » .

فهد رومى بر علّامه خرده گرفته است كه استدلال به اين آيات ، چيزى را اثبات نمىكند ، زيرا در اين آيات ، هرگز موضوع سنجش ميان امام و نبى نيست . بلى اين آيات مىرساند كه هر مؤمنى مىتواند ديگران را راهنمايى و هدايت كند ، ولى اين ربطى به موضوع سخن علّامه ندارد « 5 » .

تأمّل در سخن علّامه و نقد فهد رومى ، نشان مىدهد كه فهد ، گرفتار بىدقتى در فهم سخن علّامه شده است ، زيرا سخن ايشان دو بخش دارد :

1 - امامت برتر از نبوت و فراتر از هدايت تنهاست .

2 - هدايت تنها به معناى ارائه طريق و نشان دادن راه ، اختصاص به پيامبران ندارد ، بله مؤمنان نيز بدون اين‌كه نبى باشند مىتوانند و مىبايد اين نقش را ايفا

( 1 ) سورهء ابراهيم ، آيه 4 . ( 2 ) سورهء غافر ، آيه 38 . ( 3 ) سورهء توبه ، آيهء 122 . ( 4 ) رومى ، فهد بن عبد الرحمن ، اتجاهات التفسير فى القرن الرابع عشر ، 1 / 241 . ( 5 ) الميزان ؛ ج 1 ص 272 .