سيرى در سيره علمى و عملى علامه طباطبايى ( ره ) از نگاه فرزانگان ( فارسى ) — الصفحة ٣٦٤

- نقد دليل دوم

ندارد كه برخى آيات آن متشابه باشد و در فهم و تفسير ، نيازمند روايات و بيان معصوم عليهم السّلام ؛ زيرا منظور از نور بودن قرآن و هدايتگرى آن ، در خطوط كلى هدايت و سعادت است ، اگر مىگوييم ، قرآن « تبيان كل شىء » است نظر به مجموع قرآن است ، نه اين‌كه هر آيه به تنهائى « تبيان كل شىء » باشد . به اضافه اين‌كه تبيان كل شىء بودن ، از كجا كه ويژه معصوم و در مقام ثبوت نباشد .

بنابراين ، قرآن مىفهماند كه حق و باطل چيست و مىفهماند كه خودش كتاب حق است ، هرچند بخشى از حقايق آن با ارجاع به آورندهء آن آشكار گردد .

گفتنى است كه خود ايشان گاه در پايان تفسير يك آيه با جمله « و اللّه اعلم » گذشتند كه از آن فهميده مىشود مطلب روشن نشده است ، مانند تفسير آيهء شريفهء وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ . « 1 » گاه نيز فرموده‌اند ، معنى اين كلمه را مثلا « دابة الارض » از قرآن نفهميديم . مانند اين‌گونه موارد ، منافات با نور بودن قرآن ندارد ، با آن‌كه بر خلاف نظر ايشان چنين آياتى نيازمند به غير خود مىباشند .

- نقد دليل دوم

- نقد دليل دوم

مرحوم علّامه طباطبايى در جلد سوم الميزان صفحه 86 مىنويسد :

« فان قلت : لا ريب انّ القرآن انما نزل ليعقله الناس . . . قلت قد مرّ فيما تقدّم ان الآيات الّتى تدعو النّاس عامّة من كافرا و مؤمن ممن شاهد عصير النزول او غاب عنه ، الى تعقل القرآن أو تأمّل و تدبّر فيه و خاصّة قوله تعالى : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً « 2 » .

تدلّ دلالة واضحة على أنّ المعارف القرآنية يمكن ان يناله الباحث بالتدبّر

( 1 ) سورهء بقره ، آيه 219 . ( 2 ) سوره نساء ، آيه 82 .