سيرى در سيره علمى و عملى علامه طباطبايى ( ره ) از نگاه فرزانگان ( فارسى ) — الصفحة ٣٥١

1 - تفسير قرآن به قرآن

مربوطه ديگر ، به دست آيد به‌عبارت ديگر در تفسير آيات قرآنى يكى از سه راه را در پيش داريم :

الف : تفسير آيه به تنهائى با مقدمات علمى و غيرعلمى كه در نزد خود داريم .

ب : تفسير آيه به معونه رواياتى كه در ذيل آيه از معصوم رسيده .

ج : تفسير آيه با استمداد از تدبر و استنطاق معنى آيه از مجموع آيات مربوطه و استفاده از روايت در مورد امكان .

آنگاه مىفرمايد :

طريق سوم همان روشى است كه در فصل گذشته استنتاج كرديم و آن روشى است كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم و اهل بيت او در تعليمات خود به آن اشاره فرمودند چنان كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد :

« إنّما نزّل [ إنّ القرآن ] ليصدّق بعضه بعضا » « 1 » .

و امير المؤمنين فرمايد :

« ينطق بعضه ببعض و يشهد بعضه على بعض » « 2 » .

در پايان استاد نكته لازمى را يادآور مىشوند كه : كه در اين روش ، قرآن با قرآن تفسير مىشود نه با رأى تفسيركننده ، كه در حديث نبوى معروف از آن نهى شده است . سپس استاد به تشريح بيشتر اين سه راه تفسير ، مىپردازد با دلائل قرآنى و روائى طريقه سوم را بهترين راه تفسيرى مىداند ، و در خاتمه اين مبحث نمونه‌اى از تفسير قرآن با قرآن را ذكر مىكند كه ما به‌جهت حفظ اختصار از نقل آن خوددارى مىكنيم .

( 1 ) ميزان الحكمة ( مترجم ) ؛ ج 10 ص 4806 ؛ به نقل از كنز العمال : 2861 . ( 2 ) نهج البلاغه ( فيض الاسلام ) ؛ خطبه 133 .