در سايه سار حكمت ، شرح و توضيح بدايه الحكمه ( فارسى ) — الصفحة ٥٥

الفصل الثّاني في أنّ مفهوم الوجود مشترك معنويّ

پاسخ

اوّلا : در لفظ « موجود » در جملهء « واجب تعالى موجود » سه احتمال متصور است :

احتمال اوّل : از لفظ موجود در جملهء فوق هيچ معنايى فهميده نمىشود و اين فرض ، باطل است ، زيرا مستلزم تعطيل و عجز عقول از شناخت مىشود ؛

احتمال دوّم : از لفظ موجود در جملهء فوق ، معنايى فهميده مىشود .

الف ) اين معنا مغاير معناى ( موجود ) در مورد ممكنات است . اين فرض هم باطل است ، زيرا مستلزم آن است كه خداوند متعال مصداق عدم گردد .

ب ) اين معنا ، همان معناى موجود در مورد ممكنات است . ( اشتراك معنوى وجود ) .

ثانيا : وحدت ( اشتراك ) در مفهوم ، مستلزم وحدت ( يكسانى ) مصاديق آن مفهوم نيست .

منابع بيشتر براى مطالعه

- شوارق الالهام ، ص 26 .

- مباحث مشرقيه ، ج 1 ، ص 18 .

- اسفار ، ج 1 ، ص 35 .

- شرح مختصر شرح منظومه ، ج 1 ، ص 27 - 28 .

پرسش

1 . چرا وجود ، مشترك معنوى است يا اشتراك معنوى بودن وجود به چه معناست ؟

2 . منشأ خطاى متكلمان در قول به اشتراك لفظى وجود چيست ؟ با جواب ذكر كنيد .

3 . بحث از اشتراك معنوى مفهوم وجود ، بحثى فلسفى است يا غيرفلسفى ، چرا ؟

4 . چگونگى دلالت و وحدت مقسم را بر اشتراك معنوى وجود توضيح دهيد .

5 . چگونه نقيض وجود بر اشتراك معنوى مفهوم وجود دلالت مىكند ؟ توضيح دهيد .

6 . ادلهء اشتراك معنوى مفهوم وجود را بنويسيد .