در سايه سار حكمت ، شرح و توضيح بدايه الحكمه ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٤

آراى گوناگون دربارهء علم واجب تعالى :

10 - به اعتقاد حكماى مشاء علم خداوند به اشيا پيش از ايجاد آن‌ها حضور ماهيت اشيا با همان نظام خارجيشان است به نحو ثبوت ذهنى كه بر وجه كليت دارند . اشكال پيشين در اين‌جا نيز مطرح است ، علاوه بر آن ، موجودى كه هم از جهت ذات و هم از جهت فعل مجرد است داراى علم حصولى است ، حال آن‌كه ثابت شد علم حصولى در مجرد تام راه ندارد .

منابع بيشتر براى مطالعه

شرح حكمت متعاليه ، رحيق مختوم ، آية اللّه جوادى آملى ، بخش سوم از ج 6 ، ص 149 و بخش چهارم از ج 6 .

شرح مواقف ، مقصد سوم از مرصد چهارم از موقف پنجم ، ص 71 .

اسفار ج 6 ، ص 270 .

مبدأ و معاد ملا صدرا ، ص 900 .

پرسش

1 - علم واجب به خودش را چگونه مىتوان اثبات كرد ؟

2 - علم واجب به ماسوا را با برهان اثبات كنيد .

3 - مدعاى كسانى را كه معتقدند خداوند علم ازلى به موجودات ندارد تبيين و نقد و بررسى نماييد .

4 - قول معتزله دربارهء علم خداوند را بيان و ارزيابى نماييد .

5 - قول صوفيه كه متعلق علم ازلى واجب را ماهيات ثابته مىدانند ، تبيين و نقد و بررسى كنيد .

6 - نظريهء مثل افلاطونى را تقرير و اشكالات آن را بيان نماييد .

7 - ديدگاه شيخ اشراق دربارهء علم ازلى خداوند را ارزيابى كنيد .