در سايه سار حكمت ، شرح و توضيح بدايه الحكمه ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٧
الفصل الثّاني عشر في موضوع الحركة الجوهريّة ( 1 ) و فاعلها ( 2 )
مىشوند حفظ مىگردد . يك صورت نامعين گرچه امر مبهمى است ، اما وحدت آن به وسيلهء جوهر مجردى تأمين مىشود كه علت فاعلى ماده است و آن را همراه با وحدت و شخصيتش حفظ مىكند ، بنابراين ، همين صورت نامعين شريك علت ماده خواهد بود و ماده‌اى كه به وسيله آن تعيّن يافته موضوع حركت مىباشد .
نفىكنندگان حركت جوهرى و معتقدان به كون و فساد گفته‌اند علت فاعلى ماده ، صورتى است نامعين كه وحدتش به وسيله يك جوهر مجرد حفظ مىشود ؛ جوهرى كه صورت را مىآفريند و ماده را نيز به واسطهء آن صورت ايجاد مىكند . پس آن صورت نامعين شريك علت براى ماده ، و نگهدارندهء تعيّن و وحدت آن مىباشد .