در سايه سار حكمت ، شرح و توضيح بدايه الحكمه ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٢
الفصل الحادي عشر في تعقيب ما مرّ في الفصل السّابق
چكيده
براهين وقوع حركت در جوهر
برهان اول : در برخى اعراض ، حركت و تحول روى مىدهد ، علت اين اعراض متغير ، طبايع و صورتهاى نوعيه است كه در موضوع اعراض منطبع است . پس علت پديدهء متغير نيز بايد خود متغير باشد .
برهان دوم : اعراض از مراتب وجود جواهرند ( وجودى مستقل از آنها ندارند ) بنابراين ، هرگونه تغييرى كه در يكى از شئون و مراتب موجودى روى دهد نشانهء تغيير ذاتى آن موجود است ، در نتيجه ، حركت واقع در اعراض جلوهاى از حركت واقع در جوهر آن شىء است .
فروعات بحث :
1 - وحدت صورتهاى جوهرى وارد بر ماده ؛
2 - حركت عمومى اعراض به تبع حركت جوهرى ؛
3 - سراسر عالم ماده ، حقيقت واحدى و گذراست .